Нова анализа укажува на можна придобивка од ниските дози аспирин кај дел од постарите лица, но истовремено покажува повеќе од двојно зголемен ризик од сериозно крварење.
Аспиринот би можел да има улога во спречувањето на деменцијата кај луѓе со специфичен генетски профил, покажува ново истражување. Сепак, наодите не се доказ дека лекот обезбедува општа заштита од деменција, а научниците нагласуваат дека резултатите треба дополнително да се потврдат.
Студијата, објавена во списанието Alzheimer’s & Dementia, опфатила генетски податоци од 13.541 учесник во големото клиничко испитување ASPREE. Истражувачите анализирале дали генетските разлики влијаат врз ефектите на аспиринот во споредба со плацебо. Најизразената можна придобивка ја забележале кај учесници со генетска предиспозиција за поголем број тромбоцити — крвни плочки што учествуваат во згрутчувањето на крвта.
Генетскиот профил може да направи разлика
Истражувачите ги рангирале учесниците според генетски показател поврзан со бројот на тромбоцити. Кај оние што се наоѓале во највисоките 20 проценти според овој показател, деменција развиле околу 1 процент од лицата што примале аспирин, наспроти 3,3 проценти од оние што примале плацебо.
Тоа е разлика од 2,3 процентни поени, односно приближно 70 проценти помал релативен ризик во оваа конкретна подгрупа. Резултатот не може да се пренесе на сите постари лица.
Претходните анализи, во кои сите учесници биле разгледувани заедно, не покажале дека аспиринот ја спречува деменцијата. Новите наоди отвораат можност ефектот да зависи од индивидуалните генетски карактеристики.
Можната придобивка е придружена со ризик
Во истата генетска подгрупа, аспиринот бил поврзан и со повеќе од двојно зголемен ризик од сериозно крварење. Токму затоа, намалениот ризик од деменција не е доволен сам по себе за лекот да се препорача како превентивна терапија.
Водечкиот автор Питер Франске од Универзитетот Монаш предупредува дека луѓето не треба самостојно да почнуваат да земаат аспирин за спречување деменција врз основа на ова истражување. Потребна е консултација со лекар, особено поради опасноста од сериозно крварење.
Според него, следниот чекор е резултатите да се потврдат во независни истражувања, а потоа и во клиничко испитување наменето конкретно за луѓе со овој генетски профил.
Нова насока во истражувањето
Интересно е што откриениот генетски показател не се однесува на веќе познатите наследни фактори на ризик за Алцхајмерова болест. Наместо тоа, го насочува вниманието кон тромбоцитите и нивната можна улога во развојот на деменцијата.
Ако наодите се потврдат, генетските информации би можеле да помогнат во препознавањето на луѓето кај кои одредена превентивна терапија има поголема веројатност да донесе корист. Достапноста и ниската цена на аспиринот би биле предност, но само ако се утврди дека придобивките ги надминуваат ризиците.
Потребни се дополнителни докази
Анализата има ограничувања. Различните форми на деменција биле разгледувани заедно, иако нивните причини и поврзаноста со крвните садови може да се разликуваат. Учесниците биле следени во просек помалку од пет години, па останува нејасно дали сличен ефект би се забележал и на подолг рок.
Засега, аспиринот не се препорачува за превенција на деменција. Новото истражување нуди насока за понатамошни испитувања, но не и основа за промена на терапијата без медицинска процена.
