Климатските промени и сè потоплите ноќи предизвикуваат хроничен недостиг од сон. Научниците предупредуваат дека тоа го зголемува ризикот од срцеви заболувања, депресија, дијабетес и ја намалува продуктивноста.
Екстремните горештини не само што го отежнуваат секојдневниот живот, туку сè почесто ни го одземаат и квалитетниот сон. Научниците предупредуваат дека хроничниот недостиг од сон, предизвикан од високите ноќни температури, може да доведе до сериозни здравствени проблеми, намалена продуктивност, повеќе сообраќајни несреќи и поголем притисок врз здравствениот систем.
Според експертите, Европа – континентот што се загрева најбрзо во светот – веќе ги чувствува последиците од сè потоплите ноќи, а проблемот ќе станува уште поизразен во иднина.
Европа сè почесто останува без сон
За време на рекордниот топлотен бран во Западна Европа ова лето, дури 65 проценти од возрасните изјавиле дека три или повеќе часа во текот на ноќта не можеле да заспијат поради жештините, покажува истражување спроведено во Велика Британија.
Научниците предупредуваат дека климатските промени ги прават ноќите сè потопли, а токму тие се клучни за квалитетен одмор на организмот.
Во германската покраина Саксонија, во јуни беше измерена минимална ноќна температура од 29,4 степени Целзиусови, што претставува една од најтоплите ноќи досега.
Помалку од шест часа сон
Меѓународен тим научници анализирал податоци од 165 милиони ноќи на спиење кај речиси 318.000 луѓе кои користеле уреди за следење на сонот.
Резултатите покажале дека кога ноќните температури ќе пораснат од околу 12 на 27 степени, веројатноста луѓето да спијат помалку од шест часа се зголемува за 40 проценти.
Експертите предупредуваат дека на возрасен човек му се потребни најмалку седум часа сон за нормално функционирање на мозокот, меморијата и емоционалната стабилност.
Недостатокот на сон го нарушува здравјето
Според научниците, хроничното неспиење не влијае само врз расположението и концентрацијата.
Тоа го зголемува ризикот од:
- дијабетес;
- депресија;
- срцеви заболувања;
- дебелина;
- ослабен имунитет.
„Сонот е една од основните физиолошки потреби и е неопходен за правилно функционирање на организмот“, вели Боуен Чу од Универзитетот во Нанџинг.
Последиците ги чувствува целото општество
Недостигот од сон не е само здравствен проблем.
Истражувачите предупредуваат дека луѓето кои хронично не се наспиваат имаат пониска работна продуктивност, послаби резултати во образованието и почесто прават грешки што можат да доведат до сообраќајни несреќи.
Истовремено, тоа создава дополнителен товар врз здравствениот систем и негативно влијае врз економијата.
„Лошиот сон го отежнува работењето, учењето, грижата за другите и зачувувањето на здравјето“, предупредува Чу.
Најранливи се сиромашните семејства
Експертите посочуваат дека луѓето со пониски приходи се најизложени на овој проблем.
Тие најчесто живеат во станови со слаба изолација и вентилација или немаат можност да користат клима-уреди.
Според професорот Келтон Мајнор од Универзитетот во Копенхаген, жителите на посиромашните земји имаат и до три пати поголем ризик од несоница предизвикана од горештините.
Особено ранливи се бездомниците, мигрантите сместени во шатори, затворениците, бебињата, бремените жени и лицата со хронични заболувања.
Градовите мора да се приспособат
Научниците сметаат дека климатизацијата сама по себе нема да биде доволна.
Тие предлагаат повеќе зелени површини, засенчување на улиците и зградите, подобра топлинска изолација, природна вентилација и употреба на материјали што ја одбиваат сончевата топлина.
Дополнително, се предлага и прилагодување на работното време за да се избегне работа во најжешкиот дел од денот.
Проблем што ќе трае со децении
Истражувачите предупредуваат дека дури и ако светот успее значително да ги намали емисиите на стакленички гасови, високите температури ќе се задржат уште долго време.
Поради тоа, адаптацијата на градовите и домовите кон потопла клима ќе биде неопходна во наредните децении.
„Околу една третина од животот го поминуваме спиејќи. Затоа квалитетниот сон треба да стане приоритет на јавните политики и предмет на нови иновации“, порачува професорот Келтон Мајнор.
