Пијанистот Владислав Шпилман бил вон себе, скоро истоштен од глад и сигурен дека наскоро ќе биде погубен во една од нацистичките фабрики за смрт, како и остатокот од неговото семејство. Во таква состојба, тој скоро се вовлекол во една од куќите на разурнатата Варшава 1944 година, подготвен да умре.
За време на германската окупација, тој преживеал незамисливи работи, но овој пат во руинираната куќа во која дошол, го чекало неочекувано ослободување. И тоа од нацистички офицер чии другари го убиле целото негово семејство заедно со уште шест милиони други Евреи.
Вилм Хозенфелд, кој бил одликуван со Железен крст од прв ред за херојство во Првата светска војна, во таа куќа заборавил на заклетвата на Фирерот. Почнал да му носи храна на истоштениот пијанист и ја криел тајната на неговото скривалиште. Нивното пријателство е овековечено во филмот „Пијанист“ на Роман Полански од 2003 година, кој освои три Оскари.
Иако во филмот Хосенфелд е претставен како студен и еднодимензионален човек се до средбата со Шпилман, во новата книга „Ich sehe immer den Menschen vor mir“ (Секогаш го гледам човекот пред мене) од Херман Винке, откриена е неговата друга страна.
Совеста во него проработела многу пред да се сретне со пијанистот, а според неговите писма, дневници и сеќавањата на неговите деца, па дури и на вдовицата на Шпилман, неговиот морал и етички компас биле недопрени за време на војната.
„Не само што Хозенфелд го спасил Шпилман, туку и безброј други Полјаци, вклучително и Евреи кои чекале сигурна смрт. Над сите смртни случаи и убиства, овој службеник бил како светилник. Веројатно околу 60 луѓе му го должат животот. Тој бил спасител, но и жртва, бидејќи не можел да се спаси од смртта во советскиот затвор, ниту пак можел да го види своето семејство“, вели авторот Винке.
Нацистичкиот офицер, чии хуманитарни заслуги биле признати дури во последните години, бил католик строго воспитан без противење да се покорува на авторитетите. Прво се заколнал на верност на прускиот император Вилхелм Втори, а подоцна и на Адолф Хитлер, Фирерот на Третиот рајх.
Хосенфелд им се придружил на нацистите во 1935 година и бил еден од неколкуте милиони Германци кои виделе шанса во Хитлер да се ослободат од срамот од 1918 година. Со неговиот брат Рудолф марширале со уште 500.000 луѓе на Нирнбершкиот митинг 1936 година
„Изложено е ново оружје. Тенковско и противтенковско оружје, авиони … Овој спектакл ме возбуди. Тој е познат низ цела Германија! Сите маршираат со него како и моето срце“, напишал за Хитлер.
Од неговите интимни белешки станува јасно дека Хосенфелд го сметал Хитлер за херој, но со текот на времето се видел ужасот и празнината на неговата доктрина.
Фирерот ја мразел Полска и ги заробил сите оние што не ги убил во таа земја. Кога првпат бил сведок на глад и страдање на полските затвореници, Хосенфелд ѝ напишал на својата сопруга:
„Мислам дека и овие луѓе гледаат дека страдам со нив. Жалосно е да се видат овие сироти луѓе во оваа состојба, не можат да променат ништо. Но, јас барам помош од каде што умеам и знам“.
Тоа била првата пукнатина во монолитот на нацистичкиот дух во него, што на крајот ќе доведе до спас на Владислав Шпилман.
Најпрво шверцувал јаболка и ореви за неухранетите затвореници, а потоа некои ослободил и без одобрение од властите.
Ѝ напишал на жената дека носи униформа на криминалец.
„Среќавам многу војници и железничари. Се срамам што сум Германец“.
Во 1943 година, присуствувал на задушување на востанието во гетото во Варшава кога секој Евреин кој тогаш бил на улица или е убиен на самото место или депортиран во комора за гас.
„Овие животни … Ја изгубивме оваа војна поради ужасните масовни убиства на Евреите. Фрлена е вечна клетва врз нас и ќе бидеме засекогаш покриени со срам. Немаме право на сочувство или милост. Сите ја делиме истата вина. Срам ми е да шетам низ град. Овие дивјаци мислат дека можеме да ја добиеме војната на тој начин, но ја изгубивме со овие убиства. Овој срам не може да се избрише. Оваа клетва не може да се отстрани. Сите сме виновни … “, ѝ напишал тогаш на својата жена.
Таквиот Хозенфелд влегол во куќата во која се криел Шпилман.
По војната, пијанистот побарал од полските комунисти да побараат од Советскиот совет за ослободување на неговиот пријател, кој бил заробен во мал град на околу 30 километри од Варшава и осуден на 25 години за шпионажа.
Во писмо до својата сопруга во 1946 година, Хосенфелд ги споменал имињата на Евреите на кои им помогнал и ја замолил да контактира со нив и да ги замоли да му помогнат да излезе од затвор. Сепак, тој починал пред некој да му помогне на 13 август 1952 година од пукање на торакална аорта, веројатно за време на мачење.
