Реални ликови во филмот “Дара од јасеновац“ | Што им се случи по војната? 

1623

Врз основа на вистински настани, покрај познатите и непознати притвореници, во реализацијата се појавуваат и голем број историски лица.

Филмот „Дара од Јасеновац“ беше премиерно прикажан на РТС на 20 февруари, а веќе во првите моменти на емитување предизвика големо внимание на јавноста. Филмот ги расветли некои од најмрачните настани на Балканот за време на Втората светска војна, потсетувајќи на огромното страдање на Србите, Ромите и Евреите во Јасеновац под власта на Независната држава Хрватска.

Заплетот на филмот ја следи десетгодишното девојче Дара, кое по хрватско-германската офанзива врз Козара, заврши во концентрационен логор со своето семејство. Откако ќе бидат убиени нејзината мајка и постариот брат, смислата на нејзиниот живот станува дека во услови на терор и апсолутно уништување на сè што е човечко, таа го спасува животот на нејзиниот помлад брат. Сите настани во филмот се напишани врз основа на автентични сведоштва на преживеаните од логорот.

Врз основа на вистински настани, покрај познатите и непознати затвореници во логорот, во реализацијата се појавуваат и голем број историски лица, и како што понекогаш се случува – реалноста честопати може да биде пошокантна и застрашувачка од прикажаната.

Ова се вистинските луѓе кои се појавуваат во филмот и нивните судбини по Втората светска војна:

Мирослав Филиповиќ

Мирослав Филиповиќ (во филмот го играше Вук Костиќ) беше Францисканец, усташа и едно време командант на логорот Јасеновац и логорот Стара Градишка. Тој беше свештеник од 1939 година. Го зеде религиозното име на отец Томислав, под кое беше познат до 1942 година. По основањето на Независна држава Хрватска, тој се приклучил на усташката војска. Тој е одговорен за масовните злосторства врз српското население, особено во селата околу Бања Лука. Тие велат дека затоа бил наречен „отец сатана“. Тој официјално беше протеран од францисканскиот поредок и после тоа целосно му се посвети на усташкото движење.

Некои извори наведуваат дека за време на неговата команда од само четири месеци, во Јасеновац биле убиени 20.000 до 30.000 приведени, иако овие бројки варираат. Тој беше познат по невидени злосторства и по комбинирање на религијата со екстремната политичка идеологија. Преживеаните од логорот подоцна сведочеа дека тој ги убивал затворениците безброј пати со свои раце, од чиста забава. На почетокот на мај 1945 година, тој побегна во Австрија и им се предаде на Британците, кои го екстрадираа на југословенските власти. Тој беше изведен пред воен суд каде беше осуден на смрт со бесење.

Вјекослав „Макс“ Лубуриќ

Вјекослав „Макс“ Лубуриќ (во филмот го играше Марко Јанкетиќ) беше еден од најбруталните усташки команданти, офицер и скоро целиот воен командант на системот на концентрациони логори, од кои најголем беше Јасеновац. Нема многу информации за неговата младост. Според српски извори, тој пред војната бил познат како обичен криминалец и бил казнет за разни злосторства. Според хрватски извори, тој работел на миење садови во ресторан, а подоцна и како службеник во штедилница за здравствено осигурување. Кога Анте Павелиќ побегна во егзил, тој го следеше и помина обука во разни усташки логори во Унгарија. Во една од нив го доби прекарот „Макс“.

Лубуриќ беше основач, а по смртта на Мијо Бабиќ, исто така командант на концентрационите логори во Независна држава Хрватска, и од крајот на 1941 година командуваше со одбраната на усташите, која беше третиот дел од надзорната служба на усташите. Усташката одбрана, подоцна преименувана во Усташка одбрамбена струг, учествувала во операции против четници и партизани, а управувала и со концентрациони логори и вршела масовен терор.

Самоиницијативно, додека беше во егзил, тој го дизајнираше системот за концентрациони логори Јасеновац и го објави планот во септември 1941. Тој беше првиот командант на Јасеновац и беше одговорен за неговата работа само на Анте Павелиќ, кој многу ги ценеше неговите „способности“. Од друга страна, дури и нацистичките набудувачи го карактеризираа како „голем садист“ и „нервозен пациент“.

По војната, тој им командувал на „крстоносците“ – проусташки единици кои воделе герилска војна против новата југословенска држава, но на крајот бил принуден да избега во Шпанија. Оттаму, тој ја водеше терористичката организација на усташите – Хрватскиот народен отпор.

Неговата активност го привлече вниманието на југословенските тајни служби. Тој беше убиен во неговата вила во Шпанија на 20 април 1969 година.