Богати се со влакна, минерали и растителни соединенија, а можат да помогнат и при запек.
Сепак, кај одредени луѓе смоквите можат да предизвикаат алергиски реакции или дигестивни тегоби, а треба да се внимава и на исхраната при терапија со варфарин.
Смоквите се дел од човечката исхрана со векови. Покрај пријатниот вкус, традиционално се користат и за подобрување на варењето, особено при запек.
Нивната хранлива вредност денес е добро позната, но тоа не значи дека треба да се консумираат без ограничување.
Како и кај секоја друга намирница, важни се количината, индивидуалната чувствителност и здравствената состојба на човекот.
Што содржи една смоква?
Една мала свежа смоква има околу 30 калории, приближно осум грама јаглехидрати и околу еден грам растителни влакна.
Содржи и низа минерали и витамини, меѓу кои калиум, магнезиум, бакар и витамин К, како и различни растителни соединенија со антиоксидативни својства.
Особено внимание заслужуваат влакната, кои имаат важна улога во нормалното функционирање на дигестивниот систем.
Но, постои значајна разлика меѓу свежите и сувите смокви.
При сушењето се отстранува водата, па шеќерите, калориите и хранливите материи стануваат многу поконцентрирани.
Според податоците на USDA, 100 грама свежи смокви имаат околу 74 калории, додека истата количина суви смокви има околу 249 калории.
Затоа, сувите смокви можат да бидат одличен извор на енергија и влакна, но со нив полесно се внесува и поголема количина шеќери и калории.
Можат да помогнат при запек
Една од најпознатите употреби на смоквите е поврзана со дигестивното здравје.
Причината е нивната содржина на растителни влакна, особено кај сувите смокви.
Научни истражувања укажуваат дека смоквите можат да имаат позитивен ефект кај луѓе со запек.
Во едно рандомизирано контролирано истражување со 150 лица со синдром на иритабилно црево придружен со запек, консумирањето смокви било поврзано со подобрување на одредени симптоми, вклучително и зачестеноста и тврдоста на столицата.
И други истражувања укажуваат на можни придобивки од препаратите од смокви кај запек.
Сепак, смоквите не се замена за медицински третман.
Ако запекот е долготраен, често се повторува или е придружен со болка, крв во столицата или други загрижувачки симптоми, потребна е консултација со лекар.
Кој треба да биде особено внимателен?
Една од помалку познатите страни на смоквите е нивната можна поврзаност со одредени алергии.
Алергија на полен од бреза
Кај дел од луѓето со алергија на полен од бреза може да постои вкрстена реактивност со одредени видови овошје и зеленчук.
Една студија објавена во Clinical & Experimental Allergy испитувала 188 лица, меѓу кои и 85 пациенти со изолирана алергија на полен од бреза.
Во таа специфична група, 78 проценти имале позитивен кожен тест на свежа смоква, додека 10 проценти имале позитивен тест на сува смоква.
Важно е да се нагласи дека овие бројки не значат дека 78 проценти од сите луѓе алергични на бреза ќе имаат алергиска реакција по јадење смокви.
Станува збор за резултати од конкретна студиска група и од кожно тестирање, а не за процент на клинички реакции кај целата популација.
Кај чувствителните лица можат да се појават чешање или печење во устата, како и оток на усните или усната шуплина, симптоми кои можат да се поврзат со орален алергиски синдром.
Затоа, доколку лице со позната поленска алергија забележи невообичаена реакција по консумирање свежи смокви, симптомите не треба да се игнорираат.
Можно е влијание и кај лица чувствителни на фикус
Постои и поретка појава поврзана со преосетливост кон растенија од родот Ficus.
Кај одредени сензибилизирани лица може да се појави вкрстена реактивност меѓу алергените на фикус и некои видови храна.
И истото истражување опфатило лица сензибилизирани на Ficus benjamina, кај кои била забележана реактивност и на одредени растителни намирници, меѓу кои и смоквите.
Тоа не значи дека секој човек кој има фикус во домот треба да ги избегнува смоквите, туку дека познатите алергии и симптомите по консумирање храна треба да се сфатат сериозно.
А што ако земате варфарин?
Смоквите содржат витамин К, кој има важна улога во процесот на згрутчување на крвта.
Поради тоа, често се појавува совет дека луѓето кои земаат варфарин треба целосно да ги избегнуваат.
Но, тоа е премногу поедноставено правило.
Кај терапијата со варфарин, важно е внесот на витамин К да биде стабилен и предвидлив, наместо човекот самоволно да исфрла од исхраната секоја намирница што содржи витамин К.
Наглите и големи промени во исхраната можат да влијаат врз дејството на терапијата.
Затоа, лицата кои земаат варфарин и сакаат значително да ја променат исхраната треба претходно да се консултираат со својот лекар или фармацевт.
И со смоквите може да се претера
Она што во умерена количина може да помогне при варењето, во поголеми количини може да предизвика спротивен ефект.
Кај чувствителните луѓе прекумерното консумирање смокви може да доведе до надуеност, грчеви и дијареја.
Тоа особено се однесува на сувите смокви, бидејќи кај нив се концентрирани и влакната и природните шеќери.
Кај луѓето чувствителни на одредени ферментирачки јаглехидрати, поголемите количини можат дополнително да предизвикаат дигестивни непријатности.
Затоа не е добра идеја одеднаш да се консумираат големи количества смокви со цел „терапевтски“ да се реши запекот.
Заклучок: здраво не значи неограничено
Смоквите се хранливо овошје и можат да бидат дел од балансирана исхрана. Содржат растителни влакна, минерали и други корисни растителни соединенија, а кај некои луѓе можат да помогнат и при запек.
Но, не постои една количина што е идеална за сите.
Луѓето со познати алергии треба да внимаваат на можните реакции, оние кои земаат варфарин треба да избегнуваат нагли промени во внесот на витамин К, а прекумерното консумирање може да предизвика дигестивни проблеми.
Како и со повеќето здрави намирници – клучот е во умереноста.
