Подводниот локалитет во Заливот Камбхат веќе повеќе од две децении ја дели научната јавност – едни гледаат изгубена цивилизација, други повикуваат на претпазливост
Под морската површина во Заливот Камбхат, крај западниот брег на Индија, пред повеќе од две децении беше откриен мистериозен подводен локалитет кој и денес е предмет на една од најголемите археолошки дебати.
Додека дел од научниците сметаат дека станува збор за остатоци од древен град стар речиси 9.500 години, други предупредуваат дека досегашните докази не се доволни за таков заклучок. И покрај бројните анализи, вистината сè уште останува неизвесна.
Откриен сосема случајно
Локалитетот бил откриен во декември 2000 година од Националниот институт за океанска технологија на Индија (NIOT), додека научниците спроведувале рутинско истражување на загадувањето на морето.
Со помош на сонар, тие забележале големи геометриски форми на морското дно, кои потсетувале на улици, ѕидови и објекти изградени од човек.
Подводниот комплекс се протега на повеќе од осум километри во должина и околу три километри во ширина, на длабочина од приближно 36 метри.
Пронајдени артефакти и човечки остатоци
Во текот на истражувањата биле извлечени бројни предмети, меѓу кои фрагменти од грнчарија, монистра, скулптури, делови од ѕидови, како и човечки коски и заби.
Според тогашните извештаи на BBC, радиојаглеродното датирање на едно парче дрво покажало старост од околу 9.500 години.
Доколку ваквата старост би се потврдила за целиот локалитет, тоа би значело дека населбата е илјадници години постара од досега познатите најрани урбани цивилизации.
Може ли да биде постара од цивилизацијата на Инд?
По објавувањето на откритието во 2001 година, тогашниот индиски министер за наука и технологија Мурли Манохар Џоши изјави дека урнатините можеби припаѓаат на цивилизација постара и од цивилизацијата на долината Инд (Харапанската цивилизација).
Таквата можност веднаш привлече огромно внимание, бидејќи би можела целосно да ја промени досегашната хронологија на развојот на човечките цивилизации.
Дел од научниците се убедени дека станува збор за древен град
Главниот геолог на проектот, Бадринарјан Бадринарјан, тврдеше дека откритието укажува на постоење на напредна цивилизација која живеела пред крајот на последното ледено доба.
Според него, зголемувањето на нивото на морето по завршувањето на леденото доба можело целосно да ја потопи оваа населба.
Тој истакна дека критиките ги натерале истражувачите да применат најсовремени научни методи за да докажат дека артефактите не биле донесени од други места преку морските струи.
Но, многу експерти не се убедени
Голем број археолози предупредуваат дека доказите сè уште не се доволни за да се потврди постоењето на толку стара цивилизација.
Индискиот научник Ираватам Махадеван оцени дека сонарните снимки навистина изгледаат како структури создадени од човек, но нагласи дека тоа само по себе не претставува конечен доказ.
Други експерти предупредуваат дека многу од пронајдените предмети можеле да бидат донесени од морските струи, а не да потекнуваат од самиот локалитет.
Најголемата дилема е староста
Една од главните забелешки се однесува на радиојаглеродното датирање.
Археолозите истакнуваат дека староста на едно парче дрво не може автоматски да ја одреди староста на целото наоѓалиште.
Професорот Аско Парпола од Универзитетот во Хелсинки предупреди дека силните морски струи, постојаното движење на песокот и природната ерозија можат значително да влијаат врз распоредот и изгледот на артефактите.
Хенкок: „Ова би ја променило историјата“
Контроверзниот британски автор Греам Хенкок смета дека откритието е исклучително значајно.
Според него, доколку се потврди дека локалитетот навистина е стар околу 9.500 години, тоа би значело дека постоеле големи урбани населби илјадници години пред Месопотамија и древниот Египет.
„Тоа би барало целосно преиспитување на историјата на појавата на цивилизациите“, изјавил Хенкок.
Британскиот музеј повикува на претпазливост
Археологот Џастин Морис од Британскиот музеј смета дека се потребни многу повеќе археолошки докази пред локалитетот да се прогласи за древен град стар околу 9.000 години.
Тој потсетува дека во тој период на индискиот потконтинент не се познати урбани цивилизации и дека резултатите од радиојаглеродното датирање секогаш треба внимателно да се толкуваат.
Дебатата продолжува
И повеќе од две децении по откритието, научната заедница нема единствен став за потеклото и староста на локалитетот во Заливот Камбхат.
Причина за тоа е и фактот што областа е исклучително тешка за истражување поради силните морски струи и ограничената видливост.
Засега останува отворено прашањето дали станува збор за најстар познат град во светот или за природни структури и артефакти чија старост и потекло сè уште не се целосно разјаснети.
