Во средата навечер, НАСА изврши невиден подвиг: со брзина од 24.000 км на час, лансира вселенско летало кон астероид во тест мисија во која ќе се обиде да ја промени неговата патека во случај на човештвото некогаш да му биде потребна заштита од можен астероид кој што би го уништол животот на Земјата.
Како сценарио за научно-фантастичен филм
Иако звучи како сценарио за холивудски научно-фантастичен филм, DART на NASA (Двоен тест за пренасочување на астероиди) полета на 23 ноември во 22:20 часот по локално време со ракетата Falcon 9 на SpaceX од вселенската база Vandenberg во Калифорнија.
„Сите системи и временски услови изгледаат добро за вечерашното лансирање на Falcon 9“, твитна компанијата на Маск.
Ударот, по лансирањето во ноември оваа година, треба да се случи помеѓу 26 септември и 1 октомври 2022 година, кога бинарниот астероиден систем е оддалечен 11 милиони километри од Земјата, што е речиси најблиската точка досега. Вселенското летало DART потоа ќе удри во Dimorphos во обид да ја промени траекторијата (патеката) на астероидот, а судирот ќе го сними LICIACube, сателит на италијанската вселенска агенција.
На Dimorphos моментално му требаат 11 часа и 55 минути за да орбитира околу големиот астероид, а научниците се надеваат дека ќе ја намалат неговата орбита за десет минути.
„Тоа е многу мала промена, но под услов доволно брзо да откриеме потенцијално опасен астероид на Земјата, може да биде сосема доволно за нас да ја смениме неговата насока“, објасни Tom Statler.
Проект од 330 милиони долари
„Се обидуваме да откриеме како успешно да одбиеме потенцијална закана“, рече научникот на NASA Thomas Zuburchen за проектот вреден 330 милиони долари, додавајќи дека за прв пат човештвото ќе се меша во гравитациониот танц на Сончевиот систем.
Тој истакна дека споменатите астероиди не претставуваат никаква закана за нашата планета.
Станува збор за вселенски тела познати како Near-Earth Objects (NEO), астероиди и комети кои се приближуваат до Земјата во радиус од 48 километри.
Удар од 24.000 km/h
Канцеларијата за координација на планетарна одбрана на NASA е најзаинтересирана за вселенските тела поголеми од 140 метри, кои имаат разурнувачки потенцијал и можат да уништат цели градови или региони, со енергија многу пати посилна од просечната моќна нуклеарна бомба.
Постојат околу 10.000 познати астероиди со димензии од 140 метри или поголеми во близина на Земјата, но ниеден од нив најверојатно нема да ја погоди нашата планета во следните сто години. Научниците веруваат дека допрва треба да се откријат уште најмалку 15.000 такви тела.
Велат дека се способни да создаваат мини удари во лаборатории и да ги користат резултатите за да создадат софистицирани модели за пренасочување на астероиди, но тие се помалку корисни од тестирањето во реалниот свет.
Сондата DART, кутија со големина на поголем ладилник со соларни панели со големина на лимузина од двете страни, ќе удри во Dimorphos со брзина од нешто повеќе од 24.000 km/h.
Didymos-Dimorphos “идеална природна лабораторија”
Научниците на NASA истакнуваат дека системот Didymos-Dimorphos е „идеална природна лабораторија“ бидејќи копнените телескопи можат лесно да ја измерат варијацијата на осветленоста на двете тела и да го проценат времето што му е потребно на Dimorphos да орбитира околу многу поголемиот Didymos.
Вселенското летало DART, исто така, има софистицирани инструменти за навигација и сликање, вклучувајќи го и Light Italian CubeSat (LICIACube), кубен сателит на италијанската вселенска агенција за сликање на астероиди, набљудување на падови и неговите последици.
Десет дена пред ударот, сателитот за снимање на астероиди (LICIACube) ќе биде одделен од главното летало, што ќе овозможи снимките од судирот да се испратат на Земјата.
Сликите треба да им овозможат на научниците да пресметаат за колку степени ударот ја променил орбитата на Dimorphos.
Оваа мисија на NASA е првиот обид за тестирање што ќе одговори на прашањето дали пренасочувањето на траекторијата на астероидот е реална стратегија и дали вселенското летало е способно за самонавигација до целниот астероид и за намерен судир со астероидите.
