NASA постигна значајна пресвртница во планетарната одбрана кога нејзиното вселенско летало на мисијата DART успешно се судри со Dimorphos, мал сателит кој орбитира околу поголемиот астероид Didymos.
Таа мисија ја означува првата демонстрација во реалниот свет на методот на кинетичко влијание, предложена стратегија за отклонување на потенцијално опасните астероиди кои би можеле да ја загрозат Земјата.
Импликациите од тој успешен удар се далекусежни. Европската вселенска агенција (ESA) планира да ја лансира мисијата Hera до октомври 2026 година за да спроведе детална студија по ударот на Dimorphos. Целта е да се утврди дали методот на кинетичко влијание може со сигурност да се користи во идните напори за планетарна одбрана.
Сепак, новото истражување сугерира дека иако овој метод може да ги одврати астероидите, тој исто така може да произведе остатоци што на крајот би можеле да стигнат до Земјата и другите небесни тела.
Меѓународен тим на научници неодамна ја истражи таа можност во една студија, истакнувајќи дека тестот за судири на мисијата DART може да понуди вредни сознанија за тоа како остатоците можат да патуваат низ вселената и да стигнат до Земјата или Марс како метеороиди.
Очекуваме видливи ефекти
Аеронаутичкиот инженер Eloy Peña-Asensio од Polytechnic Institute (Milan, Italy) и неговиот тим открија дека остатоците од ударот на DART може да стигнат до Марс и системот Земја-Месечина во рок од десет години.
Истражувачкиот тим користел податоци од Light Italian CubeSat for Imaging of Asteroid (LICIACube), кој ја следел мисијата DART и го снимил ударот. Овие податоци им овозможиле да ги симулираат траекториите и брзините на честичките исфрлени од судирот. Симулациите, извршени на суперкомпјутерите на NASA, следеле приближно 3 милиони честички создадени од ударот.
Тимот истакнува дека честичките исфрлени со брзина до 500 м/сек (т.е. 1800 км/ч) би можеле да стигнат до Марс за околу 13 години, додека оние кои патуваат со брзина поголема од 1500 м/сек (т.е. 5400 км/ч) би можеле да стигнат до Земјата за седум години. И покрај можноста некои остатоци да стигнат до Земјата, студијата сугерира дека може да поминат до 30 години пред да се видат какви било видливи ефекти, како што се метеорите.
„Овие побрзи честички се очекува да бидат премногу мали за да произведат видливи метеори. Сепак, тековните кампањи за набљудување на метеори ќе бидат клучни во одредувањето дали DART создал нов метеорски дожд, веројатно наречен „Dimorfi““, објаснува Peña-Asensio.
Убаво light show
Ако делови од Dimorphos стигнат до Земјата, тие не претставуваат закана бидејќи нивната мала големина и голема брзина би предизвикале нивно распаѓање во атмосферата, создавајќи безопасно и веројатно убаво light show. Дополнително, идните мисии би можеле да бидат сведоци на метеори додека делови од Didymos согоруваат во атмосферата на Марс.
Ова истражување го истакнува двојното значење на мисијата DART. Не само што го потврди критичниот метод за планетарна одбрана, туку и ја отвори вратата за понатамошни студии за тоа како отпадот од удар може да патува низ Сончевиот систем.
„Мисијата DART е единствена бидејќи е експеримент со контролиран удар со прецизни податоци за ударниот елемент и целта. Ова богатство на информации ни овозможува да ги тестираме и подобриме нашите модели на процесот на удар и еволуцијата на исфрлање, обезбедувајќи клучни сознанија за идните стратегии за планетарна одбрана“, заклучува Michael Küppers, проект научник од мисијата Hera на ESA и коавтор на студијата.
