Богот од митот за Гилгамеш имал различни мотиви во однос на Богот од Библијата. Најдобар пример за ова е „Ноевата арка“, познатата приказна за големата поплава.
Приказната за потопот која можеби ви е најпозната е веројатно Ноевата арка, но таа е далеку од единствената приказна за големата поплава испратена од Бога да ја уништи цивилизацијата.
Излегува дека има осум основни заплети: совладување на чудовишта, од партали до богатство, потраги, патување и враќање, комедија, трагедија, повторно раѓање и религиозни луѓе кои бегаат од гневот Божји правејќи голем брод.
Според раниот мит за потоп, вавилонскиот бог Еа испратил потоп што го збришал целото човештво освен Uta-napishti (исто така познат како Utnapishtim) и неговото семејство, кои се засолниле на безбедно место полно со животни додека сите други се удавиле. Звучи познато?
Се верува дека вавилонската приказна – врежана на глинени плочи стари 3.000 години, кои се дел од Епот за Гилгамеш – ја инспирирала добро познатата верзија на Библијата, пишува IFL Science.
Пораката од девет линии е всушност трик
Она што го прави различно, вели д-р Martin Worthington од Универзитетот Кембриџ во својата нова книга Duality in the Gilgamesh Flood, е начинот на кој е натоварена арката.
Асириолог специјализиран за вавилонска, асирска и сумерска граматика, литература и медицина, Worthington ја анализирал приказната од девет реда издлабена во антички табли, а во своето ново истражување тврди дека богот Еа користел трикови за да го принуди вавилонскиот народ да изгради арката.
„Еа го измамил човештвото со ширење лажни вести. Тој му кажува на Вавилонецот Ное, познат како Uta-napishti, да му вети на својот народ дека храната ќе падне од небото ако му помогнат да ја изгради арката“, објасни Worthington во изјавата.
„Она што луѓето не го сфаќаат е дека Еината порака од девет линии не е всушност грд трик; тоа е низа од звуци што можат да се разберат на драстично различни начини, како англискиот „ice cream“ и „I scream“.
Можеби најраниот пример на лажни вести
„Иако се чини дека пораката на Еа ветува дожд од храна, нејзиното скриено значење предупредува на потоп“, продолжи тој. „Откако беше изградена арката, Uta-napishti и неговото семејство се качуваат на бродот и преживуваат со животните. Сите останати се дават. Со оваа рана епизода, сместена во митско време, започнала манипулацијата со информациите и јазикот. Можеби тоа е најраниот пример за лажни вести…“
Клучниот скокотлив дел се сведува на два реда, што може да се толкува на неколку начини: „ina šēr (-) kukkī“ и „ina lilâti ušaznanakkunūši šamūt kibāti“
Позитивната интерпретација, преведува Worthington, им кажува на луѓето дека „во зори ќе има куку-колач, а навечер ќе има туш со пченица“. Од друга страна, постојат неколку негативни начини на кои може да се толкува една иста реченица. Д-р Worthington сугерира дека ова може да се толкува и како:
„Со помош на маѓепсништво, со помош на демоните на ветрот, тој ќе ви спушти дожд густ како (зрнца) пченица“, и „во зори ќе падне врз вас темнина, а во самрак врз тебе ќе истури дожд густ како (зрна) пченица“.
Разликата помеѓу Библијата и Гилгамеш
Во суштина, луѓето во овој мит се чини дека го погледнале буквалното сценарио „колач или смрт“ и го протолкувале како колач. Во приказната, тие му помагаат на Uta-napishti да ја наполни својата арка со животни и веднаш се убиени со давење (што е многу лош бонтон откако ќе му помогнеш некому да се пресели).
„Еа е очигледно мајстор на зборови кој е способен да компресира повеќе истовремени значења во една дволична изрека“, рече Worthington.
Во основа, тоа е игра на зборови во која последица на погрешното толкување била смртта на целото човештво освен на едно семејство. Каков измамник!
Освен очигледните сличности во приказните, богот од митот за Гилгамеш имал различни мотиви во споредба со богот од Библијата.
„Вавилонските богови преживуваат само затоа што луѓето ги хранат“, објасни Worthington. „Кога човештвото би било истребено, боговите би умреле од глад. Богот Еа манипулира со јазикот и ги доведува луѓето во заблуда да ја извршуваат неговата волја бидејќи тоа му служи на неговиот личен интерес. Модерните паралели се легии“, заклучил Worthington.
