Масивниот нов кинески објект за фузија сигнализира уште еден голем технолошки скок, потенцијално менувајќи ја глобалната рамнотежа во нуклеарната технологија.
Масивна структура во облик на Х се појави во југозападна Кина, што веројатно сигнализира напредок во истражувањето за нуклеарна фузија или развој на ново оружје. Сателитските снимки го откриваат објектот што се издига од карпестиот терен, предизвикувајќи шпекулации за неговата намена.
Decker Eveleth од корпорацијата CNA со седиште во САД ја надгледува локацијата во близина на Mianyang во кинеската провинција Sichuan од 2020 година, кога тоа беше само парче земја, изјави тој за CNN. По пандемијата COVID, изградбата забрзала, со договорни документи кои го идентификуваа како објект за „ласерска фузија“. Овој брз развој сугерира дека Кина инвестира многу во нуклеарната технологија.
Фузија или оружје?
Доколку е точно, објектот може да помогне во проучувањето на екстремните материјални услови. Ова ќе им овозможи на кинеските научници да ги проучуваат притисоците кои обично се наоѓаат во центарот на ѕвездите или во нуклеарното оружје, рече Brian Appelbe од Imperial College London. Научниците би можеле да користат ласерски систем за да ги реплицираат овие интензивни средини, обезбедувајќи увид во реакциите на фузија и потенцијалниот напредок во развојот на оружја.
Eveleth ги опиша четирите краци како „заливи“ кои палат ласери на централната кула што содржи водородни изотопи, предизвикувајќи палење со фузија и ослободувајќи енергија. Овој процес ја имитира реакцијата што го напојува Сонцето и ветува идно производство на енергија.
Фузија нуди чиста, изобилна енергија без долготраен радиоактивен отпад. САД го предводат патот на ова поле, при што California National Ignition Facility (NIF) ја постигна својота прва нето енергетска придобивка во 2022 година. Сепак, новата фабрика во Кина би можела да ја промени таа рамнотежа.
Ова сигнализира дека Кинезите се сериозни во врска со фузијата. Одлучни се, брзо се движат и ги завршуваат работите, рече Melanie Windridge, извршен директор на Fusion Energy Insights, организација која ја следи таа индустрија.
Аларм на запад
Eveleth проценува дека центарот во Mianyang ќе биде 50% поголем од NIF и, откако ќе биде завршен, најверојатно ќе биде најголемиот во светот. Поголем ласер би можел да ги подобри експериментите со фузија, забележа Appelbe, иако успехот во тоа останува исклучително предизвикувачки.
Кина и САД се обврзани со Договорот за сеопфатна забрана на нуклеарни тестови, но постројките за ласерско палење можат да симулираат нуклеарни детонации.
Секоја земја со постројка од типот NIF може и веројатно ќе ја зголеми својата доверба и ќе ги подобри постоечките дизајни на оружје, изјави William Alberque, аналитичар за нуклеарна политика во Henry L. Stimson Center, за Reuters.
Некои веруваат дека нов кинески објект би можел да комбинира фузија и фисија.
Ако тоа се покаже дека е точно, тоа е особено алармантно, предупреди Andrew Holland, извршен директор на American Fusion Industry Association. САД остануваат во водство, но Кина се движи брзо… Ако САД и нивните сојузници не го сторат истото, Кина ќе победи во оваа трка, заклучи Holland.
