Уредувањето на геномот може да создаде непобедливи вируси

156
CRISPR / Cas9 genome.

Меѓународна група научници од универзитетите на Канада и Јапонија разјаснија дека системот за уредување на геномот CRISPR/Cas9, на која се доделуваат надежи како на потенцијално ефективен начин за борба против ХИВ, може да го направи имунодефицитниот вирус посилен. Истражувањето е објавено во списанието Cell Reports, пишува Lenta.ru.

За да се размножува, ХИВ треба да ја вгнездуваат својата ДНК во геномот на инфицираната клетка. Тогаш клетката почнува сама да синтетизира елементи на вирусот, кои се собираат во нови инфективни честички.

Системот CRISPR/Cas9 е способнен да ја “оштети” ДНК на вирусот, ако вгради во неа одделни нуклеотиди, што го прави бесмислено шифрирање во неа на информации за протеините и молекулите РНК. Уништувајќи ја “фабриката” за производство на имунодефицитниот вирус со помош на вештачки мутации CRISPR/Cas9 спречува понатамошното размножување на ХИВ и запира инфекцијата.

Но, во овој исконски навидум пристап се крие сериозен недостаток. Научниците сразјасни дека ХИВ може да се здобијат со отпорност кон системот за уредување на геномот слично на бактериите со приспособувањето кон антибиотиците. Некои од вирусите, преживеале, откако во нив помина CRISPR/Cas9, и се наоѓаат заштитени од препишување на геномот со помош на други мутации.

Според научниците се создава парадоксална ситуација. Мутации кои го прават вирусот неспособен да се размножува, во друго место може да му подарат заштита од генетски “ножици”.

CRISPR/Cas9 работи на следниов начин: молекулите РНК го препознаваат специфичниот дел од ДНК, а протеините Cas9 обезбедува неговото сечење. Во генетска технологија на местото на резовите се вградува друг ДНК фрагмент, што овозможува да се манипулира со геномот.

Истражувачите истакнуваат дека нивното откритие не значи дека CRISPR/Cas9 нема да биде ефикасен во борбата со ХИВ. Проблемот лежи во истата област, како и појава на отпорност кон антибиотиците – лековите своевремено биле ефикасни, но се појавиле нови микроорганизми, на кои тие не дејствуваат.

При разработката на нова генетска терапија е потребно да се земат предвид можните ограничувања. На пример да се користи не само ензимот Cas9, но и други протеини, забележуваат научниците.