UN предупредуваат ! Светот „слепо оди по опасен пат“ кон глобална криза со водните ресурси

402

Со секојдневното глобално зголемување на населението во апсолутни бројки, ќе има се повеќе луѓе кои немаат пристап до безбедно снабдување со вода.

Милијарди луѓе се соочуваат со проблеми поврзани со водата секој ден, од контаминирана вода за пиење до суши и поплави, а ОН предупредија на непосреден ризик од глобална криза пред отворањето на првата голема конференција за ова прашање за речиси половина век во New York.

Светот „слепо тргнува по опасен пат“ бидејќи „неодржливата употреба на водата, загадувањето и неконтролираното глобално затоплување ја исцрпуваат крвта на човештвото“, рече генералниот секретар на Обединетите нации, Antonio Guterres во предговорот на извештајот, објавен неколку часа пред конференција за водни ресурси.

Конференцијата на ОН за вода, чиј домаќин се владите на Таџикистан и Холандија, ќе собере околу 6.500 учесници, меѓу кои сто министри и десетина шефови на држави и влади оваа недела во New York.

Richard Connor, главниот автор на извештајот, изјави за AFP дека влијанието на „светската криза за вода“ ќе биде само „прашање на сценарио“.

Ако ништо не се преземе, ова ќе биде вообичаено сценарио – сепак помеѓу 40 и 50 отсто од светското население нема да има пристап до санитарните јазли и приближно 20 до 25 отсто од светот нема да има пристап до безбедно снабдување со вода.

Со дневниот глобален раст на населението, „во апсолутни бројки ќе има се повеќе и повеќе луѓе кои немаат пристап до безбедно снабдување со вода“, рече тој.

На оваа конференција на UN, владите и актери во јавниот и приватниот сектор беа поканети да презентираат предлози за таканаречената програма за акција за вода со цел да се промени овој тренд и да се придонесе за исполнување на целта поставена во 2015 година – „гаранција пристап до вода за секого до 2030 година и санитарни услови“.

Последната конференција на толку високо ниво за ова прашање се одржа во 1977 година во аргентинскиот град Mar del Plata.

Некои набљудувачи веќе изразија загриженост за обемот на обврските и достапноста на финансиски средства за нивно спроведување.

Треба да се направи многу, а времето не е на наша страна, рече Gilbert Houngbo, претседател на UN-Water, форумот за координација на работата на оваа тема.

Извештајот, објавен од UN-Water и UNESCO, предупредува дека „недостигот станува ендемичен“ поради прекумерната потрошувачка и загадувањето, додека глобалното затоплување се заканува да го зголеми сезонскиот недостиг на вода во областите со вода изобилство, но и во оние каде што водата е луксуз.

‘Сега или никогаш’

Околу 10 отсто од светското население живее во земји каде недостигот на вода достигна високо или критично ниво, се вели во извештајот.

Според последниот извештај на UN за климата, објавен во понеделникот од експертскиот панел на IPCC, „приближно половина од светското население моментално се соочува со значителен недостиг на вода барем дел од годината“.

Ваквиот недостиг најтешко ги носи сиромашните бидејќи нивните животи се најмногу погодени, изјави Connor за AFP. Без разлика каде сте или каде живеете, ако сте доволно богати, ќе успеете да дојдете до вода, рече тој.

Извештајот го истакнува следниот проблем – контаминација на постојните залихи на вода поради лоши или непостоечки санитарни системи.

Најмалку две милијарди луѓе на глобално ниво користат извори на вода за пиење контаминирани со фекалии, што ги става на ризик од заразување со колера, дизентерија, тифус и детска парализа.

Притоа, истражувачите не го земале предвид загадувањето на водата со лекови, хемикалии, пестициди, микропластика и наноматеријали.

Во извештајот се забележува дека сегашните инвестиции треба да се тројно зголемени за да се обезбеди пристап до безбедна вода за пиење за сите до 2030 година.

  • Слатководните екосистеми, кои заедно со водата ги обезбедуваат економските ресурси неопходни за живот и помагаат во борбата против глобалното затоплување, „се меѓу најзагрозените во светот“, предупредува извештајот.

Мора да дејствуваме сега, бидејќи несигурноста поврзана со снабдувањето со чиста вода влијае на безбедноста на храната што ја консумираме, здравствената безбедност, енергетската безбедност, но и урбаниот развој и социјалните прашања, изјави за AFP холандскиот специјален пратеник за вода Henk Ovink.

Сега или никогаш, како што велиме, е можност што се случува еднаш во животот!