Во центарот на најновите набљудувања се наоѓа HIP 65426 b, гасен џин пет до десет пати поголем од Јупитер оддалечен 385 светлосни години.
„Историскиот период на астрономијата“ се одвива пред нашите очи додека телескопот Џејмс Веб гледа сѐ подлабоко во вселената. Овој пат тој направи невидени набљудувања на планета надвор од нашиот сончев систем што резултираш со првите директни снимки на егзопланета.
Како што пишува „Гардијан“, вселенскиот телескоп Џејмс Веб на НАСА, вреден 10 милијарди долари, ги направи првите снимки од егзопланета со помош на инфрацрвена светлина, што дава многу попрецизен показател за масата и температурата на планетата што ќе им овозможи на астрономите да го детектираат движењето на облаците што се движат низ небото на далечните светови.
„Ова е навистина историски момент за астрономијата“, рече професорот Саша Хинкли, астроном од Универзитетот во Ексетер, кој беше еден од водачите на набљудувањето. Џејмс Веб ќе ја отвори вратата за сосема нова класа на планети кои беа целосно недостапни за нас, а со нивно набљудување на широк опсег на бранови должини можеме да го проучуваме нивниот состав на многу подлабок начин. Ќе можеме да го откриеме присуството на времето на овие планети.’
Фотографии направени од телескопот Џејмс Веб
Директното снимање на егзопланети е голем технички предизвик бидејќи нивната матична ѕвезда е многу посветла. Во центарот на најновите набљудувања е HIP 65426 b, гасен џин приближно пет до десет пати поголем од Јупитер кој се наоѓа на 385 светлосни години од Земјата во соѕвездието Кентаур.
Таа е околу 100 пати подалеку од својата ѕвезда домаќин отколку Земјата од Сонцето, што го прави полесно да се забележи. Но, сè уште е повеќе од 10.000 пати послаб од својата ѕвезда – што би било приближно како да се обидувате да забележите светулка покрај голем светилник оддалечен повеќе од 50 милји.
Најновите набљудувања покажуваат дека атмосферската температура на планетата е приближно 1.300 степени Целзиусови и сугерираат дека нејзината атмосфера содржи црвени облаци од силикатна прашина.
„Тоа би било страшно место за живеење“, рече Хинкли. „Кога би можеле да лебдите во атмосферата на таа планета, би биле живи печени.
Астрономите со помош на телескопи на земјата претходно добиле директни снимки од дваесетина егзопланети, вклучувајќи го и HIP 65426 b. Но, тоа вклучува борба со бучавата создадена од атмосферата на Земјата и ограничување на набљудувањата на тесен опсег на видливи бранови должини. Спротивно на тоа, најновите снимки, направени од безвоздушната средина на вселената, опфаќаат широк опсег на бранови должини, вклучително и инфрацрвена светлина, која го сочинува најголемиот дел од светлината произведена во атмосферата на планетата.
„Најдобра бранова должина за набљудување на планети е онаа на која таа произведува најмногу внатрешна светлина бидејќи тоа е директно поврзано со температурата на планетата“, рече д-р Бет Билер, астроном од Универзитетот во Единбург, кој исто така учествуваше во ова. истражување.
HIP 65426 b е стар само 10-20 милиони години и е многу помлад од Земјата, која е стара 4,5 милијарди години, така што најновите набљудувања даваат нови сознанија за тоа како изгледале Јупитер и Сатурн кога биле многу млади.
д-р. Вивиен Парментие, вонреден професор по физика на Универзитетот во Оксфорд, која не беше вклучена во студијата, рече: „Отворањето нов прозорец во вселената секогаш носи изненадувања. Планетите се многу големи кога првпат се формираат и се намалуваат со текот на времето, но се чини дека оваа мала планета се намалила побрзо отколку што очекувавме. Ова ни дава неверојатен увид за тоа како се формираат планетите и како е формиран нашиот Сончев систем.’
