По празничниот декември, кога многумина консумираа повеќе храна и алкохол од вообичаено, јануари е вистинско време за рестартирање и воведување поздрави навики.
Без разлика дали сте донеле новогодишна одлука за подобра исхрана и помалку алкохол, лекарите од Хрватска ги повикуваат граѓаните да се приклучат на глобалната иницијатива „Сув јануари“.
Станува збор за доброволна апстиненција од алкохол во текот на првиот месец од годината, чија цел е да се укаже на бројните здравствени придобивки од паузата во консумирањето алкохол. Иницијативата започна во 2013 година како поттик за поздрав почеток по периодот на празнично претерување и денес е прифатена ширум светот.
Лекарите истакнуваат дека дури и еден месец без алкохол може значително да придонесе за подобро здравје. Меѓу најчесто пријавените придобивки се поквалитетен сон, зголемена енергија, подобра концентрација и мотивација, постабилно расположение, како и позитивни ефекти врз метаболизмот на гликозата, крвниот притисок и нивото на холестерол. Особено значајни се придобивките за здравјето на црниот дроб.
Алкохолот нема безбедно ниво на консумирање и дури и умерените количини негативно влијаат на речиси сите органски системи. Црниот дроб е органот што најмногу страда, бидејќи алкохолот е поврзан со развој на замастен црн дроб, хепатитис, цироза и рак. Покрај тоа, има сериозни последици и врз дигестивниот систем – предизвикува гастроезофагеален рефлукс, ги оштетува клетките на хранопроводот и го зголемува ризикот од рак на хранопроводот, желудникот и дебелото црево.
Хроничната консумација на алкохол е поврзана и со нарушена апсорпција на хранливи материи, промени во цревната микробиота, како и со зголемен ризик од рак на панкреасот – еден од најагресивните облици на малигни заболувања. Дополнително, алкохолот е силно поврзан со рак на усната шуплина, грлото, ларинксот и дојката.
Според Меѓународната агенција за истражување на ракот (IARC) при Светската здравствена организација, алкохолот е класифициран како канцероген од класа 1, што значи дека постојат јасни докази за неговата поврзаност со развојот на рак.
Секоја количина алкохол носи одреден здравствен ризик, па „Сув јануари“ се гледа како можност за зголемување на свесноста и донесување одлука што може да има долгорочно позитивно влијание врз здравјето. Искуствата од претходните години покажуваат дека многу учесници, дури и по завршувањето на јануари, продолжуваат да пијат помалку или целосно го менуваат односот кон алкохолот.
За повеќето луѓе, „Сув јануари“ е безбеден и едноставен начин да му се даде одмор на организмот. За оние кои имаат развиена зависност од алкохол, лекарите препорачуваат првиот чекор да биде разговор со здравствен работник. За сите други, оваа иницијатива претставува можност да се проценат сопствените навики, да се подобри сонот, да се зголеми енергијата и да се намалат здравствените ризици.
Покрај физичкото здравје, откажувањето од алкохол има силно позитивно влијание и врз менталната благосостојба. Алкохолот го нарушува сонот, го влошува расположението, ја зголемува анксиозноста и ја намалува отпорноста на стрес. Паузата од пиење често резултира со поголема ментална јасност, подобар фокус и емоционална стабилност, а воедно го намалува и ризикот од развој на зависност.
„Сув јануари“ не е натпревар ниту строга забрана, туку повик за свесна пауза и грижа за себе. Лекарите повторно ги охрабруваат граѓаните да се приклучат и лично да ги почувствуваат придобивките од еден месец без алкохол.
