Повеќе од една петтина од океаните значително потемнеле, загрозувајќи го морскиот живот, риболовот и климата, а научниците сега предупредуваат за сериозни последици за целата планета.
Повеќе од 75 милиони квадратни километри океани глобално, или над 20 проценти од нивната површина, значително потемни помеѓу 2003 и 2022 година, предизвикувајќи загриженост кај морските научници ширум светот. Ова обемно потемнување ја намалува длабочината на фототичната зона, горниот слој на океанот осветлен од сонцето, кој е клучен за поголемиот дел од морскиот живот и за регулирање на климата.
Во студија објавена на 27 мај во списанието „Global Change Biology“, научниците од British University of Plymouth и Plymouth Marine Laboratory анализирале 20 години сателитски податоци на NASA и компјутерски модели. Тие го користеле множеството податоци Ocean Colour Web, кое го дели океанот на сегменти од 9 километри, заедно со модели на сончево и месечево зрачење за да ги измерат промените во длабочината на фототичната зона.
Тие откриле дека во повеќе од 9 проценти од океанот, област поголема од Африка, фототичната зона се намалила за повеќе од 50 метри. Во некои делови, губењето на таа зона надминало 100 метри. Иако 10 проценти од океаните доживеале осветлување во овој период, глобалниот тренд сè уште е јасно оди кон нивно затемнување.
Причините за затемнување зависат од регионот
Во крајбрежните води, главните причини се истекување на хранливи материи, органска материја и седименти од земјоделството и врнежите, што го поттикнува растот на планктонот и ја намалува транспарентноста на водата. На отворено море, промените во динамиката на цветањето на алгите и зголемувањето на температурите на површината на морето веројатно го спречуваат пенетрацијата на светлината.
Постојат истражувања кои покажуваат дека бојата на површината на океанот се променила во текот на изминатите 20 години, потенцијално како резултат на промените во планктонските заедници. Но, нашите резултати даваат докази дека ваквите промени предизвикуваат широко распространето затемнување што ја намалува количината на океан достапен за животните кои зависат од сонцето и месечината за нивниот опстанок и репродукција, предупредува д-р Thomas Davies, вонреден професор по заштита на морето на University of Plymouth.
Тој додаде дека ова може да го загрози не само океанскиот екосистем, туку и екосистемите што зависат од океаните.
И ние зависиме од океанот и неговите фотични зони за воздухот што го дишеме, рибите што ги јадеме, нашата способност да се бориме против климатските промени и за целокупното здравје и благосостојба на планетата, додаде Davies.
Критични точки
Ако фототичната зона се намали за околу 50 метри над големи делови од океанот, животните на кои им е потребна светлина ќе бидат принудени поблиску до површината, каде што ќе мора да се натпреваруваат за храна и други ресурси што им се потребни, забележува Tim Smyth од Plymouth Marine Laboratory.
Најизразеното намалување на длабочината на фототичната зона е забележано на врвот на Голфската струја и во поларните региони, области силно погодени од климатските промени. Крајбрежните мориња како што е Балтичкото, погодени од измивање на земјиштето, исто така доживеале значително затемнување.
Извор: SciTechDaily
