Научниците постигнаа пробив во истражувањето на матичните клетки на слон, што би можело да значи дека се чекор поблиску до враќање во живот на изумрените волнени мамути, објави компанијата за деизумирање Colossal Biosciences.
Нејзиниот научен тим известува дека успешно изолирале индуцирани плурипотентни матични клетки (iPSCs) од азиски слонови (Elephas maximus).
Овие iPSC-клетки се репрограмирани за да создадат кој било тип на клетка во телото, што значи дека истражувачите сега ќе можат да ги истражат адаптациите што ги разликуваат волнените мамути (Mammuthus primigenius) од нивните најблиски живи роднини и да ја тестираат генската регулација без потреба да земаат ткиво од живи животни.
„Овие клетки се дефинитивно од голема корист за нашата работа на де-изумирање“, вели биологот и лидер на тимот Eriona Hysolli. Клучно, тие можат да ги откријат клеточните и генетските процеси на карактеристиките што им помогнале на волнените мамути да преживеат на Арктикот.
Неверојатна технологија
Првенствено, овие карактеристики вклучуваат густи влакна, заоблени заби, масни наслаги и заоблен череп. Дополнително, iPSC клетките го отвораат патот за создавање на сперматозоиди и јајце клетки, што е од суштинско значење за деизумирањето на мамутите во лабораторија.
Со уште помалку од 52.000 азиски слонови во дивина, собирањето клетки од овие животни би било тешко и непожелно.
Инженерството на волнениот ембрион на мамут веќе не е огромен предизвик, но раѓањето на здраво младенче ќе бара повеќе време и работа. Тимот сè уште истражува алтернативни методи за генерирање iPSC клетки од слон.
„Ова е важно откритие и суштински чекор кон создавање на волнениот слон налик на мамут. Целта е овие iPSC да се претворат во сперма и јајце клетки, што би овозможило ин витро оплодување и, евентуално, сурогат мајчинство. Овие методи се доста предизвикувачки и сè уште не се развиени, но тоа е само прашање на време“, објаснува биологот Vincent Lynch од University of Buffalo (New York, USA).
Дополнително, технологијата iPSC може да ја зајакне заштитата на слоновите, на пример, овозможувајќи им на истражувачите вештачки да произведуваат и оплодуваат репродуктивни клетки.
Не знаеме зошто изумреле
Волнениот мамут е најпознатиот исчезнат вид на слон од леденото доба на горниот плеистоцен. Бил поголем од денешниот слон и имал поголеми и позакривени заби. Од зимата бил заштитен со слој масно и густо крзно во црвено-кафена боја, а поради адаптацијата на екстремниот студ имал мали уши.
Живеел во Европа, Азија и Северна Америка. Фосилните наоди на скелети, особено големите катници со многу изразени гребени за џвакање на површината на коронката на забот и долгите заби, често се среќаваат и на Балканот, во горниот плеистоценски нанос на реките Сава и Драва во северна Хрватска (Панонска област). Во Сибир е пронајден цел труп зачуван во вечен снег и мраз.
Се смета дека тие еволуирале од азиските слонови пред 4,8 милиони години, а изумреле пред приближно 10.000 години, додека траги од ендемски џуџест вид во Калифорнија биле забележани пред 2.000 години.
Не постои научен консензус за причините за исчезнувањето на мамутите. Некои сметаат дека тоа е последица на климатските промени, додека други го наведуваат човекот и неговите постапки.
