Најголемиот фрижидер во светот се наоѓа во Русија | Фото/Видео

1502

Направен во текот на 1950-тите години за складирање огромна количина риба, фрижидерот „Novy Port / Ново Пристаниште“ сè уште е најголем во светот.

Овој џиновски фрижидер се состои од 200 пештери во пермафрост (вечен мраз). Ископан е рачно за шест години (1950-1956). Не се топи ниту во текот на летото и ужива статус на споменик на материјалната култура.

Како и во многу други случаи во времето на Сталин, најголемиот магацин на замрзната риба во светот беше направен рачно од луѓе кои беа присилно преселени на рускиот север. Но, зошто на советската држава и требаше толку голем фрижидер на мразот во Јамал, каде што температурата паѓа под 50 степени Целзиусови во зима?

Во раните 1920-ти, на новоформираната болшевичка држава очајно и требаа пари. Во тешките периоди на револуцијата и граѓанската војна, географските истражувања не биле извршени долго време, но наскоро биле обновени, па во 1920 година, советските истражувачи открија нова тивка лагуна на бреговите на Арктичкиот океан, во заливот каде реката Об се влева во морето Кара.

Заливот се користи од 17 век, но морнарите поминале низ него за да стигнат до устието на реката, а сега е пронајдено безбедно место каде може да се изгради пристаниште. Се покажа, имено, дека заливот Опски е место на миграција на есетра, што значеше дека ќе има многу вкусна риба и кавијар. Во 1930 година, на тоа место е изградена фабрика за преработка на риба. Количините на риби биле огромни, така што во 1940 година, тука биле вработени 60 рибарски бродови и била основана населбата Нови пристаниште.

Во градот живееле главно присилно иселени жители на европскиот дел на Русија – Германци од регионот на Волга, жители на западна Украина, Молдавија и многу други граѓани на СССР кои биле преселени во оваа замрзната бездна поради репресиите на Сталин. „Првата постава“ на жителите на пристаништето Нови имала околу 1.000 жители, од кои 400 биле во можност да работат.

Имаше се повеќе риби, но недостасуваше простор за складирање. Есетрата била фатена во зима, за време на миграцијата, и била пренесена во текот на летото, за време на едриличарската сезона. Во меѓувреме, огромна количина уловена риба мораше да се складира некаде, а во таа регија немаше доволно електрична енергија за напојување на доволен број фрижидери. Затоа е донесена одлука да се направи џиновски фрижидер во мраз, т.е. вечно замрзната почва. Советското раководство дошло до монструозен заклучок дека е многу поевтино да се направи тоа рачно отколку да се транспортира тешка опрема во регионот.

Густав Бекман бил Германец кој бил присилно преместен во Novy Port во 1942 година, кога имал 30 години. Веројатно бил протеран само затоа што бил Германец, затоа што Германија го нападнала СССР една година порано, а во тоа време војната сè уште траела.

Бекман започна да работи во Novy Port, прво како рибар, а потоа како техничар. Неговата работа беше да ја пропише стапката на улов на други риболовци, па тој добро знаеше колку риба има на располагање. Бекман беше тој што предложи да се изгради подземен фрижидер и тој беше назначен за главен инженер.

Влезот во магацинот е свртен кон заливот, два метра над највисокиот забележан водостој. Влезната сала имаше наклон од 15 степени, а пештерите беа ископани на длабочина од 12-13 метри.

Целата работа беше завршена рачно. Вечно замрзнатото тло беше ископано со копачи. Тоа беше правено во три смени, во секоја смена 15-20 мажи, но и жени, кои ги ваделе санки натоварени со исечени парчиња мраз. Целата работа е завршена за шест години.

Од 2020 година, ладилникот „Нови пристаниште“ го одржува инженерот Александар Нељапин, кој управува со него од 1978. Константната температура во пештерите е -12 степени Целзиусови.

Пештерскиот фрижидер има статус на објект од културно значење од 2008 година. За повеќе од пет децении од своето постоење, тој никогаш не бил реновиран или реконструиран, а сега се работи на неговата реставрација.

Сепак, тој сè уште е во функција. Може да собере 1.750 тони или 3.200 кубни метри замрзната риба. Подземните ходници се долги 1.300 метри. Има шест вентилациони шахти. Од јануари до април, магацинот е исполнет со риби користејќи фабричка лента. Од април до јуни, рибата се товари на шлеп и се транспортира до Салехард, каде што се сортира и пакува. Овој уникатен објект е историски споменик и истовремено важен магацин во производствениот ланец на црн кавијар, кој е толку ценет во Русија.