Американскиот професор по психологија Џејмс Бедфорд бил првиот човек чие тело било крионски зачувано со надеж дека еден ден медицината ќе може да го врати во живот. Речиси шест децении подоцна, неговото тело сè уште се чува во течен азот, но науката сè уште нема докажано дека ваквото враќање е можно.
Кога Џејмс Бедфорд починал на 12 јануари 1967 година, на 73-годишна возраст, зад себе оставил необична последна желба. Соочен со неизлечив рак, професорот одлучил неговото тело да биде зачувано на екстремно ниски температури, надевајќи се дека идните генерации лекари ќе можат да ја отстранат болеста, да ги поправат оштетувањата и повторно да го оживеат.
Наместо традиционален погреб, неговото семејство се согласило на постапка што во тоа време била речиси целосно непозната и научно недокажана. Така, Бедфорд станал пионер на криониката — идеја што и денес предизвикува поделени мислења во научната заедница.
Што е крионика и како било зачувано неговото тело?
Криониката е обид за зачувување на човечкото тело или мозок на екстремно ниски температури по законската смрт, со надеж дека идната медицина ќе може да ги поправи оштетувањата и да ги обнови биолошките функции.
Во случајот на Бедфорд, постапката започнала со ладење и примена на хемиски раствори наменети за заштита на ткивата. Потоа следело ладење со сув мраз, а подоцна телото било пренесено на долгорочно чување во течен азот, на температура од приближно минус 196 степени Целзиусови.
Денешните пристапи кон криониката вклучуваат и витрификација — процес чија цел е да го намали создавањето ледени кристали што можат да ги оштетат клетките и ткивата.
Сепак, зачувувањето на телото на ниска температура не значи дека неговите органи остануваат функционални или дека некогаш ќе може да бидат повторно активирани. Токму тоа е најголемиот научен предизвик.
Семејството со децении ја исполнувало неговата последна желба
Зачувувањето на телото на Бедфорд не поминало без тешкотии. Во текот на годините имало преместувања, технички предизвици и правни спорови, додека неговото семејство се обидувало да ја исполни неговата последна желба.
Неговата сопруга и синот Норман настојувале телото да остане зачувано. Во 1987 година, Бедфорд бил преземен од организацијата „Алкор“, специјализирана за крионско зачувување.
Неговото тело и денес се наоѓа во објект на организацијата во Скотсдејл, Аризона, САД.
Со текот на времето, случајот на Бедфорд станал еден од најпознатите примери за обид човечкиот живот да се продолжи преку технологија што сè уште не може да го исполни тоа ветување.
Прегледот во 1991 година открил промени на кожата и замрзната крв
На 25 мај 1991 година, при преместување на телото во посовремен контејнер, бил извршен преглед предводен од Мајк Дарвин, истражувач поврзан со областа на криониката.
Телото било прегледано под услови што требало да спречат затоплување и одмрзнување. При визуелната процена биле забележани неколку промени во неговиот надворешен изглед.
Според тогашните набљудувања, кожата на градите имала пукнатини, а на вратот и горниот дел од телото била забележана изменета пигментација. Рожниците на очите биле целосно бели, а замрзната крв била забележана околу устата и носот.
Во извештајот биле споменати и парчиња мраз меѓу десната рака и стомакот, кои ја задржале формата на коцки. Овие наоди биле забележани во контекст на долготрајното изложување на ниски температури.
Сепак, ваквите промени не се доказ дека телото било зачувано во состојба што би овозможила оживување. Надворешниот изглед може да даде одредени информации за условите на чување, но не открива доволно за состојбата на клетките, внатрешните органи и мозочното ткиво.
Најголемата непознаница останува состојбата на мозокот
Прегледот од 1991 година не овозможил целосна процена на мозокот и внатрешните органи на Бедфорд. Не било утврдено дали мозочните структури се зачувани на начин што би овозможил некогашно обновување на нивните функции.
Ова е едно од клучните прашања во криониката. За евентуално враќање во живот не би било доволно телото само да остане замрзнато. Би требало да се надминат оштетувањата предизвикани од болеста, процесот на умирање, ладењето и долгорочното зачувување.
Дополнително, би била потребна технологија што би можела да ги обнови сложените функции на мозокот и другите органи. Таква постапка засега не постои.
Витрификацијата може да помогне во намалувањето на формирањето ледени кристали, но не ги решава сите проблеми поврзани со зачувувањето и повторното активирање на човечкиот организам.
Речиси 60 години подоцна, никој не е оживеан со крионика
Од смртта на Џејмс Бедфорд во 1967 година поминале речиси шест децении. Во меѓувреме, криониката продолжува да се развива како област, но нема потврден случај на човек чие тело било крионски зачувано, а потоа успешно оживеано и неговите биолошки функции биле обновени.
Идејата и понатаму се потпира на претпоставката дека идните достигнувања во медицината, биологијата и технологијата можеби ќе овозможат поправка на оштетувањата што денешната наука не може да ги надмине.
Тоа, сепак, останува хипотеза, а не докажана медицинска можност.
Џејмс Бедфорд — човекот што ѝ остави прашање на иднината
Телото на Џејмс Бедфорд и денес се чува во течен азот во објектот на „Алкор“ во Аризона. Неговиот случај останува еден од најнеобичните обиди човекот да ја надмине конечноста на животот со помош на науката.
Бедфорд решил да се обложи на иднината, верувајќи дека она што во 1967 година изгледало невозможно, еден ден би можело да стане реалност.
Дали медицината некогаш ќе успее да го исполни тоа очекување, засега никој не може да каже. Речиси шест децении подоцна, неговата приказна и понатаму го отвора истото прашање: дали смртта е граница што науката еден ден ќе може да ја помести — или надежта за враќање во живот ќе остане само научна претпоставка?
