Еве зошто златото е жолто

674

Сите знаеме дека златото е жолто, но дали се прашувате зошто златото е тоа така? Зошто, на пример, не е зелено, црвено или сино? Ако беше земен предвид само хемискиот состав, …односно, буџетот, златото и среброто се очекува да имаат иста боја, сребро.

За оние кои знаат Златото (Au, лат. Aurum) е хемиски елемент со симболот Au (Aurum на латински, што значи сјај на зората) и атомски број 79 во периодичниот систем на хемиски елементи.

Со цел да се објасни зошто златото е токму таа боја, научниците тврдат дека тие мора да започнат од пресметките во областа на квантната механика и Ајнштајновата теорија на релативност.

Како што смета квантната механика, електроните во атомот се наоѓаат во изолирани орбити. Кога станува збор за среброто, потребен е ултравиолетов фотон, висока енергија, за да го пренесе електронот на поголема орбита.

Фотонот е елементарна честичка, без маса на мирување. Фотоните со пониска енергија припаѓаат на видливиот дел од спектарот и се рефлектираат од атомите, па среброто делува како огледало.

Електронот е составен дел на атомот. Потоа доаѓаме до релативноста. Имено, поради големината на атомот на златото, неговите електрони орбитираат со половина од брзината на светлината.

Според теоријата на Ајнштајн, со голема брзина, масата на електронот се зголемува, што значи дека се намалува енергијата потребна за да се исфрли од орбитата. Според тоа, атомот на златото апсорбира фотони кои припаѓаат на сините бранови должини, кои стигнуваат до очите на набудувачот.

Кога брановите должини кои припаѓаат на синиот спектар се отстранат од сребрената боја, остануваат само оние што припаѓаат на жолтиот дел, па поради таа причина, златото ни изгледа жолто.

Се проценува дека до крајот на 1973 година, во светот биле произведени вкупно околу 80.950 тони злато. Годишното светско производство на злато е околу 1000 тони.

Вкупната вредност на светските резерви на злато денес е околу 70 милијарди долари. Две третини од таа сума е во форма на златни монети или златни прачки во трезорите на банките што издаваат (пред се во САД).

Најголемото наоѓалиште на злато е на Витватерсранд во Јужноафриканската Република, од 1000 до 3000 м под површината на Земјата, од кое потекнува половина од вкупната количина на злато произведена во светот. Други значајни места се во САД (Калифорнија, Колорадо, Алјаска), Канада, Австралија, Русија (Урал) и Перу.

И, конечно, неколку интересни факти за златото, најтешката златна шипка на Земјата тежи 250 кг. Грутка чисто природно злато со тежина од 120 кг е пронајдена во Австралија уште во 1869 година.