9. Експеримент на Stanford
Во 1971 година, Philip Zimbardo, сега почесен професор по психологија на Универзитетот Stanford, тргнал да ја тестира „природата на човековата природа“ за да одговори на прашања како „Што се случува кога добрите луѓе ги ставате во лоши ситуации?
Методот од кој барал одговор воопшто не бил етички.
Основал затвор и им плаќал на студентите да глумат чувари и затвореници, кои неизбежно се претвориле во насилни чувари и хистерични затвореници. Двонеделниот експеримент бил прекинат по само шест дена бидејќи работите брзо станале хаотични.
„За само неколку дена, нашите чувари станале садисти, а нашите затвореници станале депресивни и покажувале знаци на екстремен стрес“, изјавил Zimbardo, за Times Higher Education.
Чуварите, речиси од самиот почеток, се однесувале ужасно со затворениците, ги понижувале со соблекување голи и прскајќи ги нивните тела со хемикалии за чистење и генерално ги малтретирале, според веб-страницата Stanford Prison Experiment.
Се испоставило дека, според извештајот во Медиум, новинска публикација, во јуни 2018 година, чуварите сами не станале агресивни – Zimbardo поттикнувал насилно однесување – а некои затвореници глумеле емоционални сломови.
На пример, Douglas Korpi, затвореник доброволец, рекол дека лажирал дефект за да биде пуштен предвреме за да може да учи за испитот.
Како и да е, Експериментот во затворот Stanford е основа на сфаќањето на психолозите, па дури и на историчарите за тоа како здравите луѓе можат да станат зли кога ќе се стават во одредени ситуации, според Американското психолошко здружение.
