Францускиот натуралист Georges-Louis Leclerc од 18 век, познат како гроф de Busson, верувал дека здрава личност може да живее најмногу до сто години.
Смртта на најстарата личност на светот на 118-годишна возраст повторно ја разгоре дебатата која ги поделува научниците со векови: дали постои ограничување колку долго може да живее здрава личност?
Откако минатата недела почина француската калуѓерка Lucile Randon, титулата најстара личност на светот според Guinness книгата на рекорди ја носи шпанската прабаба Maria Branyas Morera, која има 115 години.
Францускиот натуралист Georges-Louis Leclerc од 18 век, познат како гроф de Busson, верувал дека здрава личност може да живее најмногу до сто години.
Оттогаш, напредокот во медицината и подобрите услови за живот ја поместија таа граница веќе неколку децении.
Нова пресвртница беше поставена во 1995 година кога Французинката Jeanne Calment го прослави својот 120-ти роденден.
Calment почина две години подоцна на 122-годишна возраст. Таа се уште официјално се смета за најдолговечната личност што некогаш живеела.
Според податоците на ОН, во 2021 година во светот имало 593.000 луѓе постари од сто години. Пред една деценија биле 353.000.
Бројот на стогодишници се очекува да се зголеми повеќе од двојно во следните десет години, според агенцијата Statisti.
И грофот de Buffon би бил изненаден од зголемувањето на бројот на луѓе постари од 110 години. Нивниот број расте од 80-тите години на минатиот век.
Природна граница 115?
Значи, колку долго може да живее човек? Научниците не се согласуваат околу ова, а некои веруваат дека животниот век на нашиот вид е строго биолошки ограничен.
Во 2016 година, генетичарите објавија во списанието Nature дека немало подобрување во животниот век на човекот од доцните 1990-ти.
Анализирајќи ги глобалните демографски податоци, тие откриле дека максималниот животен век е намален по смртта на Калмент, иако во светот има повеќе постари луѓе.
Тие заклучија дека животниот век на човекот има природна граница и дека долговечноста е ограничена на околу 115 години. Но, таа хипотеза е делумно оспорена од многу демографи, изјави францускиот демограф Jean-Marie Robine за АФП, експерт за стогодишници во медицинскиот истражувачки институт INSERM.
Во 2018 година, истражувањето покажало дека стапката на смртност, иако се зголемува со возраста, се намалува по 85-годишна возраст.
Околу 107-годишна возраст, стапката на смртност достигнува врв од 50 до 60 проценти годишно. Според таа теорија, ако имате 12 луѓе на 110 години, шест ќе живеат до 111, три до 112 и така натаму, објаснува Robine.
Игра со бројки
Но, колку повеќе луѓе над 110 години, таканаречените суперстогодишници, толку се поголеми шансите неколку од нив да доживеат рекордна возраст.
Ако имате 100 суперстогодишници, половина ќе доживее 111, а четвртина ќе доживее 112, рече Robine.
Благодарение на „ефектот на волумен“, веќе нема фиксни ограничувања за долговечноста.
Но, Robine и неговиот тим оваа година објавуваат истражување кое ќе покаже дека стапката на смртност продолжува да расте по 105-тата година, намалувајќи ја додатно таа рамка.
Дали ова значи дека постои ограничување на долговечноста? Robine не сака да оди толку далеку.
Медицинските откритија ќе продолжат, како и секогаш, а малку по малку здравјето на најстарите ќе се подобрува, рече тој.
И другите експерти се внимателни во однос на прогнозите.
Засега нема дефинитивен одговор, изјави France Mesle, демограф во Францускиот институт за демографски истражувања (INED). Дури и да ги има повеќе, бројот на луѓе кои живеат до длабока старост е сè уште прилично мал и сè уште не можеме да направиме значајна статистичка проценка, рече таа.
Затоа може да биде неопходно да се чека поголем број луѓе над 110 години да го тестираат „волумен ефектот“.
И, се разбира, некои идни медицински откритија наскоро може да променат сè што знаеме за смртта.
Eric Boulanger, француски лекар кој е специјализиран за стари лица, рече дека „генетската манипулација“ може да им овозможи на некои луѓе да живеат до 140 или дури 150 години.
