Sue, најголемиот и најдобро зачуваниот Tyrannosaurus rex некогаш ископан, несомнено бил страшен ѕвер кога предаторот талкал по денешна Јужна Дакота пред околу 67 милиони години во самракот на добата на диносаурусите.
Но, дури и тој огромен диносаурус, чии фосили се изложени во Field музејот во Chicagо, не бил неранлив.
Најдобар пример за ова е низата кружни дупки во вилицата на Sue кои продолжуваат да ги збунуваат научниците. Новото истражување кое бара објаснување за овие дупки успеа да отфрли една од главните хипотези, но решението на загатката останува неостварливо.
Научниците објавиле дека со внимателно испитување на осумте дупки – некои со големина на топче за голф – на задната половина од левата долна вилица на Sue откриле дека тие не биле предизвикани од инфекција како што тврделе некои експерти.
– Утврдено е дека дупките се разликуваат од оштетувањето на коските предизвикано од инфекција, рече Bruce Rothschild, лекар и научен соработник во Природонаучниот музеј Carnegie во Pittsburgh, главен автор на студијата објавена оваа недела во списанието Cretaceous Research.
Sue, долг 12,3 метри, е еден од најпознатите фосили на диносауруси во светот.
Тираносаурусот бил еден од најголемите копнени предатори, кој го населувал западниот дел на Северна Америка кон крајот од периодот на Креда.
Палеонтологот од музејот Field и коавторот на студијата Jingmai O’Connor, забележал дека околу 15% од сите познати примероци на Т. Рекс имаат дупки слични на оние на Sue.
Научниците истражувале дали дупките биле предизвикани од инфекција на протозои.
Оваа болест се јавува кај птиците, кои еволуирале од пернати диносауруси.
O’Connor забележал дека еден сокол на кој му била дијагностицирана трихомонијаза има оштетување на вилицата, но таа се разликувала од дупките на Sue.
Коската околу дупките на Sue покажува знаци на заздравување, што укажува дека што и да ги предизвикало не го убило животното.
Забележани се сличности помеѓу исцелувачките и исцелуваните фрактури на Sue во други фосилизирани коски, како и заздравувањето на коските видено околу дупките направени во черепите на античките Инки во Перу.
Причината за дупките на Sue останува мистерија
Како решение, Rothschild понудил можност за оштетување на канџите за време на парењето. Sue има женско име – во чест на жената која го открила фосилот во 1990 година, но полот на диносаурусот не е познат.
Искрено немам поим што ги формирало, изјави O’Connor. Навистина не мислам дека се траги од каснување или траги од канџи.
Патологијата кај Т. Рекс, која предизвикала големи дупки да се отворат во коската на вилицата, но само во задниот дел на коската на вилицата и не го убила Т. Рекс затоа што дупките почнале да зараснуваат, барем кај Sue – тоа е чудно, додаде O’Connor. Толку многу хипотези се изнесени само за да бидат соборени. Тоа е добра палеонтолошка мистерија – мојата омилена.
Дупките не биле единствените примери на физичко оштетување што го претрпел Sue, диносаурус кој живеел околу 33 години.
“Sue бил прилично стар кога умрел и покажал многу повреди и патологија”, рече O’Connor. “Диносаурусот имал гихт во предните екстремитети. Паднал на десната страна, скршејќи му ги ребрата – но тие заздравиле. Искинал лигамент во десниот преден екстремитет.- се излечил. Имал ужасна инфекција на коските на левата нога. Имал артритис во опашот.”
