Делта варијантата, која првпат беше откриена во Индија во декември 2020 година, и понатаму е верзијата на вирусот SARS-CoVom-2 која најмногу ги загрижува научниците.
Делта варијантата на вирусот SARS-CoVom-2 во моментов е глобално одговорна за речиси сите инфекции со коронавирусот, предизвикани од неконтролираното ширење на новиот коронавирус во многу делови од светот.
Засега вакцините сѐ уште се ефикасни и можат да не заштитат од посериозни болести и смрт од последиците од инфекција со варијантата делта, но научниците се претпазливи. Еве што е досега познато.
Делта варијантата е сè уште доминантна
Делта варијантата, која првпат беше откриена во Индија во декември 2020 година, останува верзија на вирусот SARS-CoVom-2 која најмногу ги загрижува научниците.
Светската здравствена организација ја класифицира како варијанта која „предизвикува загриженост“, што значи дека може да го зголеми преносот на вирусот, да предизвика потешка форма на болеста или да ги намали придобивките од вакцините и третманите.
“Супермоќта“ на делтата е нејзината преносливост”, вели Shane Crotty, виролог од Институтот за имунологија La Jolla во Сан Диего.
Делтата е повеќе од двапати позаразна од претходните варијанти на SARS-CoVom-2, според американскиот Центар за контрола и превенција на болести (CDC). Студиите сугерираат дека луѓето заразени со делта имаат поголема веројатност да завршат во болница отколку оние заразени со некоја од претходните форми на вирусот.
Делта може да предизвика симптоми два до три дена порано од оригиналниот коронавирус, давајќи му на имунолошкиот систем помалку време да се подготви за одбрана. Заразените со делта варијантата во носната празнина носат околу 1200 пати повеќе вируси во споредба со оригиналната варијанта на коронавирусот.
Количината на вирусот кај вакцинираните луѓе кои се инфицирани со делта е еднаква на онаа на невакцинираните луѓе и двете групи можат да го пренесат вирусот на други. Но, за разлика од невакцинираните луѓе, кај вакцинираните лица количината на вирусот се намалува побрзо. Научниците велат дека тие го шират вирусот многу пократко.
Според СЗО, делтата сочинува 99,5 отсто од сите геномски секвенци пријавени во јавните бази на податоци и ги „надмина“ другите варијанти во повеќето земји.
Исклучок е Јужна Америка, каде делтата постепено се шири, а другите варијанти кои претходно се сметале за можни глобални закани – особено гама, ламбда и му – продолжуваат да придонесуваат за значителен дел од пријавените случаи на инфекција.
Подваријанти на делтата
Со оглед на глобалната доминација на делтата, многу експерти за вакцини сега веруваат дека сите идни варијанти ќе бидат нејзини подваријанти. Еден од нив е познат како AY.4.2 и е концентриран главно во Обединетото Кралство, каде што, според најновите податоци, сочинува приближно 12 проценти од секвенционираните примероци на вируси.
AY.4.2 носи две дополнителни мутации во шилестиот протеин, кој вирусот го користи за да навлезе во клетките. Научниците сè уште ги проучуваат придобивките од мутациите. Агенцијата за здравствена безбедност на UK го одреди AY.4.2 како „варијанта под истрага“.
Прелиминарната анализа сугерира дека таа не ја намалува значително ефикасноста на вакцините во споредба со делта, но има докази дека оваа подваријанта може да биде попренослива, но не е докажано дека предизвикува потешка болест или дека реагира помалку добро на вакцините во однос на делта.
Зголемените дози на вакцината го намалиле ризикот од инфекција
Според СЗО, AY.4.2 се проширил во најмалку 42 земји, вклучително и Соединетите Американски Држави.
Британската подваријанта на делтата има помала веројатност да резултира со симптоматска инфекција со ковид, покажа неодамнешната студија за преваленцата на коронавирусот.
Студијата на научниците од Imperial College во Лондон наречена REACT-1, чии резултати беа објавени во четвртокот, покажала дека подваријантата AY.4.2 пораснала на речиси 12 проценти од секвенционираните примероци, но само една третина од заразените доживеале „класични“ симптоми на ковид во споредба со речиси половина од оние со моментално доминантна делта AY.4.
Студијата REACT-1, исто така, покажала дека „засилувачите“ дози на вакцината го намалуваат ризикот од инфекција кај возрасните за две третини во споредба со луѓето кои примиле две дози.
Дали ќе продолжи да мутира?
Експертите за вируси внимателно го следат развојот на делтата, барајќи било каков знак што би покажал дека успеала да мутира со пробивање на имунолошката заштита обезбедена од вакцината или природно преболена инфекција.
И покрај тоа, иако постоечките вакцини го спречуваат развојот на потешките форми на болеста и смртта од Ковид, тие не ја спречуваат инфекцијата. Вирусот сè уште може да се размножува во носната празнина – и меѓу вакцинираните, кои потоа можат да ја пренесат болеста преку ситни аеросоли.
За целосна победа над SARS-CoVom-2 најверојатно ќе биде потребна нова генерација вакцини кои ќе го спречат пренесувањето на вирусот, рече д-р Gregory Poland, еден од научниците кои работат во клиниката Mayo за да развијат нови вакцини. „За жал, дотогаш светот е сè уште ранлив“, заклучува Poland.
