Науката открива што ги прави некои луѓе вистински магнети за комарци.
Двајца луѓе седат на иста тераса. По половина час, едниот речиси и да нема убод, додека другиот веќе брои десетици црвени точки по нозете.
„Имаш слатка крв“, често е првото објаснување.
Но, науката има многу поинтересен одговор. Комарците не нè избираат затоа што имаме „слатка крв“, туку според комбинација од сигнали што ги испуштаме во околината – од јаглерод диоксидот што го издишуваме до топлината на телото и хемискиот состав на нашата кожа.
Комарците го „читаат“ нашиот мирис
Женските комарци, на кои им е потребна крв за развој на јајцата, имаат сложен систем на сензори со кој го пронаоѓаат својот плен.
Тие го детектираат јаглерод диоксидот во нашиот здив, ја чувствуваат телесната топлина, но особено важна улога имаат хемикалиите што се ослободуваат од кожата.
Токму тука се појавува една од најинтересните траги.
Истражувачи од Универзитетот Рокфелер го анализирале мирисот на кожата кај различни луѓе и откриле дека лицата кои комарците особено ги претпочитале имале повисоки количества на одредени карбоксилни киселини на кожата.
Разликите биле значителни. Во експериментите, некои луѓе биле многу попривлечни за комарците од други.
Некои луѓе се „магнети“ – и тоа не е само случајност
Особено интересно е што оваа привлечност не се покажала како привремена.
Луѓето кои комарците ги претпочитале во експериментите останале меѓу најпривлечните и во текот на подолг период на следење.
Тоа укажува дека кај некои луѓе постои релативно стабилен хемиски „потпис“ на кожата што комарците полесно го забележуваат.
Сепак, приказната не е толку едноставна. На составот на мирисот на кожата влијаат и микроорганизмите што природно живеат на неа. Затоа, не станува збор за една супстанца, еден ген или едно единствено својство.
А крвната група?
Крвната група често се споменува како причина зошто некои луѓе се почести мети на комарците.
Но, доказите за тоа се далеку помалку убедливи од оние што укажуваат на значењето на хемиските сигнали од кожата.
Слично е и со популарните совети дека лукот или избегнувањето банани можат да нè заштитат од комарци. За ваквите тврдења нема доволно убедливи докази за да се сметаат за сигурна заштита.
За комарците, човекот е „пакет“ од сигнали
Од нивна перспектива, ние не сме само извор на крв. Ние сме комбинација од сигнали:
издишуваме CO₂, зрачиме топлина и испуштаме карактеристичен хемиски мирис преку кожата.
Токму комбинацијата на овие сигнали може да објасни зошто едно лице на терасата седи речиси мирно, додека лицето до него цела вечер мавта со рацете.
Има ли решение за оние што се „магнети“?
За жал, науката сè уште нема едноставен начин трајно да го промени природниот хемиски потпис на кожата и некој да престане да биде привлечен за комарците.
Затоа, репелентите и другите докажани средства за заштита сè уште имаат важна улога.
А следниот пат кога некој ќе ви каже дека имате „слатка крв“, можете да му одговорите малку попрецизно:
Можеби немам слатка крв – можеби едноставно имам кожа чиј мирис комарците особено добро го забележуваат.
