Поседувањето мачка како домашно милениче е поврзано со поголема веројатност за развој на нарушувања поврзани со шизофренија, покажува преглед на научни истражувања објавен во 2023 година.
Сепак, научниците нагласуваат дека ова не значи дека мачките предизвикуваат ментални заболувања, туку дека станува збор за статистичка поврзаност, а не за докажана причинско-последична врска.
Потеклото на хипотезата
Идејата за можна поврзаност помеѓу мачките и шизофренијата се појавила уште во 1995 година. Една од главните претпоставки е поврзана со паразитот Toxoplasma gondii, кој може да се пренесе преку измет од заразени мачки, но и преку недоволно термички обработено месо или загадена вода.
Анализирани студии од 11 земји
Мета-анализата, предводена од психијатарот Џон Мекграт од Центарот за истражување на менталното здравје во Квинсленд, Австралија, опфатила истражувања спроведени во текот на 44 години во 11 земји, меѓу кои САД и Обединетото Кралство.
Истражувачите утврдиле значајна поврзаност помеѓу поседувањето мачка и зголемениот ризик од нарушувања поврзани со шизофренија.
„По прилагодувањето на различни фактори, откривме дека лицата изложени на мачки имале приближно двојно поголема веројатност да развијат шизофренија“, наведуваат авторите.
Не станува збор за докажана причина
Научниците предупредуваат дека шизофренијата е сложено нарушување, на кое влијаат генетски, биолошки и еколошки фактори, од кои многу сè уште не се целосно разјаснети.
Дел од истражувањата покажале дека изложеноста на мачки во детството може да биде поврзана со поголем ризик, додека други студии не пронашле таква врска.
Критичниот период сè уште не е познат
Една од анализираните студии не открила значајна поврзаност меѓу поседувањето мачка пред 13-годишна возраст и подоцнежната појава на шизофренија.
Сепак, кога бил анализиран периодот од девет до 12 години, била забележана статистичка поврзаност, поради што научниците сметаат дека т.н. „критичен прозорец на изложеност“ сè уште не е доволно јасно дефиниран.
Можно влијание и на други бактерии
Покрај паразитот Toxoplasma gondii, во научните трудови се споменуваат и други микроорганизми.
Една студија сугерира дека бактеријата Pasteurella multocida, која може да се пренесе преку каснување од мачка, би можела да има улога во одредени психолошки реакции.
Забележано е дека лицата кои биле каснати од мачка имале повисоки резултати на тестови поврзани со психолошки искуства.
Студијата има важни ограничувања
Авторите предупредуваат дека поголемиот дел од анализираните истражувања имаат методолошки недостатоци и не можат да докажат причинско-последична врска.
Дополнително, резултатите од различните студии често биле контрадикторни, а поквалитетните истражувања укажуваат дека дел од забележаните поврзаности можеби се должат на други, сè уште неидентификувани фактори.
Потребни се нови истражувања
„Нашата анализа дава поддршка за постоење поврзаност помеѓу поседувањето мачка и нарушувањата поврзани со шизофренија, но потребни се поквалитетни студии со големи и репрезентативни примероци за подобро да се разбере оваа можна врска“, заклучуваат Мекграт и неговите колеги.
Студијата е објавена во научното списание Schizophrenia Bulletin, а за неа пишува и Science Alert.
