За прв пат во историјата, директните научни докази ја потврдија употребата на психотропни супстанции за да предизвикаат изменети состојби на свеста во древните египетски церемонии и религиозни ритуали.
Студијата на италијански и американски научници ги идентификува остатоците од халуциногени билки и други супстанции во ритуален сад стар 2.000 години, што укажува на софистицираните практики на Птоломејскиот Египет.
За анализа на микроскопските остатоци во порозната керамика биле користени напредни научни техники, вклучувајќи протеомика, метаболомика, спектроскопија базирана на синхротронска светлина и метабаркодирање на ДНК на растенијата.
Првиот физички доказ
И покрај нивната минимална големина, трагите биле добро зачувани, што им овозможило на истражувачите да ја реконструираат свечената содржина на бокалот. Садот, украсен со главата на Бес – египетскиот бог на заштитата и плодноста – дава доказ за мешавина која ја содржи сириската ротквица (Peganum harmala), син воден крин (Nymphaea nouchali var. caerulea) и растение од родот Cleome.
Овие растенија, познати по нивните психотропни и лековити својства, веројатно биле комбинирани со ферментирани течности, мед или матичен млеч. Присуството на човечки биолошки остатоци, вклучувајќи крв и мукозни протеини, дополнително сугерира дека садот играл улога во трансформативните и симболичните ритуали, веројатно поврзани со женската плодност и божествената комуникација.
Наодите укажуваат на поширока културна размена меѓу древните египетски, медитерански и блискоисточни цивилизации. Се чини дека ритуалите кои вклучуваат психотропни супстанци биле дел од заедничката традиција, што влијаеле и на духовното и на медицинското знаење.
Иако претходните хипотези засновани на иконографија и текстуални референци сугерираат употреба на такви супстанции, оваа студија ги дава првите физички докази за поддршка на овие теории.
Ритуали на гатање
„Ова откритие било можно само преку мултидисциплинарен пристап. Комбинацијата на најсовремени научни техники со историска, културна и лингвистичка анализа ни овозможи да откриеме детали кои традиционалната археологија сама не може да ги обезбеди. Ова ја нагласува важноста на соработката во решавањето на мистериите на антиката“, објаснува коавторот на студијата Enrico Greco од University of Trieste (Italy).
Приказот на Бес на садот го засилува неговото мистично значење во древната египетска култура. Иако традиционално се смета за божество покровител, ова истражување му припишува на Бес улога во поттикнувањето на изменети состојби на свеста за време на гатачките ритуали. Студијата идентификувала околу дванаесет други вазни со ликот на Бес, што укажува на конзистентна врска помеѓу божеството и практиките што вклучуваат психотропни супстанции.
„Овие откритија се релевантни не само за историјата на древниот Египет, туку и за поширокото човечко искуство, бидејќи тие нагласуваат како цивилизациите ги користеле природните ресурси за да се поврзат со божественото и да постигнат симболична трансформација“, заклучува коавторот на студијата Chiaramaria Stani.
