Дали знаете која е главната разлика помеѓу сончев и топлотен удар и како да ги препознаете симптомите?
Носете шешири и капи, пијте многу течности, барајте сенка и избегнувајте активности на отворено. Ова се златните правила за време на висока топлина за да се спречи сончев или топлотен удар.
Во двата случаи, високите температури му штетат на телото. Едноставно кажано, сончевиот удар влијае „само“ на главата, односно на мозокот. Остатокот од телото е во вред, вели Frank Erbguth, претседател на Германската фондација за мозок. Топлотниот удар предизвикува колапс на целиот систем за терморегулација на телото и може да биде фатален.
Но, тоа не значи дека сончевиот удар не е сериозна состојба. Erbguth нагласува дека често има незабележлива транзиција од сончев до топлотен удар.
Во споредба со топлотниот удар, сончевиот удар бара изложување на сончева светлина. Топлотниот удар може да се случи и во темница ако температурите се многу високи, рече Bernd Böttiger, раководител на Одделот за анестезиологија и медицина за интензивна нега во Универзитетската болница во Келн и федерален координатор на лекарите на германскиот Црвен крст.
Топлотен удар
Температурата на нашето тело е обично околу 37°C. Топлотните бранови за време на кои ноќните температури остануваат високи го ставаат телото под голем стрес. Може да дојде до точка да не можете да се оладите со потење, особено ако не пиете доволно течности.
Телото повеќе не е во состојба да ја исфрли топлината, објаснува Erbguth. Така, температурата на телото се зголемува и температурата на телото расте до 40°C или повеќе, што влијае на различни телесни системи. Коагулационите и циркулаторните системи се првите што колабираат, додава Erbguth.
Во оваа смисла, важно е да се знае дека крвните садови се шират на високи температури и го зголемуваат протокот на прегреана крв во кожата, каде што топлината се расфрла во околината со испарување на потта. Ова ја лади и кожата и крвта во близина на нејзината површина, која потоа тече до подлабоките делови на телото на пониски температури.
Но, ако дојде до топлотен удар, „крвта коагулира“. „Малите згрутчувања ги затнуваат малите крвни садови“, објаснува Erbguth. Бубрезите, заедно со црниот дроб и срцето, повеќе не можат да функционираат правилно. Во најлош случај, може да дојде до откажување на повеќе органи.
Влажната топлина е многу полоша од сувата, додаде Erbguth, бидејќи зголемената водена пареа во воздухот го намалува испарувањето на потта на кожата, а со тоа и способноста на телото да се лади.
Симптомите на топлотен удар вклучуваат ненадеен замор, главоболка и чувство на вртоглавица, рече Erbguth. Тие можат да напредуваат до гадење, повраќање и губење на свеста, додаде тој.
Böttiger вели дека топлата и сува кожа и забрзаниот пулс се исто така предупредувачки знаци.
Доколку постои сомневање дека некој доживеал топлотен удар, императив е да повикате брза помош. Пред да пристигнат болничарите, лицето треба да биде преместено во сенка што е можно поскоро, препорачува Böttiger.
Тогаш е неопходно да се излади телото на лицето, но мразот не треба да се нанесува директно на кожата бидејќи може да дојде до смрзнатини, предупреди Erbguth. Наместо тоа, се препорачуваат коцки мраз завиткани во крпа и ладни облоги.
Ако лицето е сè уште свесно, треба да му се понуди пијалок – вода, овошен чај или сок измешан со минерална вода, рече Böttiger.
Болничарите може да му дадат на лицето интравенска инфузија за ладење. Ако системот за коагулација на жртвата веќе е колабиран, во болница се даваат антикоагуланси.
Сончев удар (сончаница)
Во случај на сончев удар, менингите (тенки слоеви на ткивото што го покриваат и штитат мозокот) и мозокот се загреваат. Доволно е зголемување за само еден или два степени за да се предизвика еден вид менингитис (воспаление на менингите), објаснува Erbguth. Мозокот не е најсилниот орган, додаде тој.
Луѓето кои немаат или имаат многу малку коса, како што се постарите, бебињата и малите деца, се изложени на особен ризик. Врвот на черепот на доенчето е тенок, истакнува Böttiger.
Некои симптоми на сончев удар се слични на оние на топлотниот удар, како што се главоболка и вртоглавица. Други симптоми се болка и вкочанетост во вратот, чувствителност на светлина, црвенило на лицето, објаснува Böttiger.
Симптомите може да се појават само неколку часа по долг престој на сонце, на пример висока температура кај малите деца.
Ако постои сомневање дека некој може да има сончев удар, треба да се тргне од жештината во сенка. Нивното тело треба да се лади со влажни крпи, а најдобро е да се подигне горниот дел од телото, и треба да внесуваат и многу течности.
Ако состојбата на лицето се влоши и тој почне да губи свест, треба да се повика брза помош.
