Необична научна визуелизација ги открива скриените нерамномерности во гравитационото поле на Земјата
На прв поглед, Земјата изгледа како речиси совршена сфера. Но, кога научниците ќе го прикажат нејзиното гравитационо поле, сликата станува многу поинаква.
НАСА објави впечатлива визуелизација на геоидот – математички модел кој покажува како би изгледало просечното ниво на морската површина доколку на неа би влијаеле само гравитацијата и ротацијата на Земјата, без плими, бранови, ветрови и океански струи.
Резултатот е необичен: наместо мазна сфера, Земјата на визуелизацијата изгледа како неправилен, нерамномерен „компир“.
Но, постои важен детал.
Земјата во реалноста не изгледа така. Научниците ги преувеличиле разликите во висината на геоидот дури 10.000 пати за да станат видливи со голо око.
Што всушност претставува геоидот?
Геоидот е замислена површина која го претставува теоретското ниво на морето низ целата планета, вклучително и под континентите, доколку врз него би делувале само гравитацијата и ротацијата на Земјата.
Тој не е вистинскиот физички облик на планетата, туку математички модел на нејзиното гравитационо поле.
Причината поради која геоидот не е совршено мазен е едноставна: масата во внатрешноста на Земјата не е рамномерно распределена.
Различните густини на карпите, планинските масиви, океанските ровови и другите геолошки структури создаваат мали разлики во гравитацијата од едно до друго место.
Каде е геоидот највисок, а каде најнизок?
Овие разлики се многу мали во споредба со големината на Земјата, но научниците можат прецизно да ги измерат.
На највисоките делови, геоидот достигнува околу 85 метри над референтното ниво во областа околу Исланд.
Најниската точка се наоѓа јужно од Индија, каде геоидот достигнува околу 106 метри под референтното ниво.
Тоа значи дека разликата меѓу највисоката и најниската точка на геоидот е околу 191 метар.
На Земја широка илјадници километри, ваквите разлики се релативно мали. Токму затоа НАСА морала драстично да ги зголеми за да може визуелно да се прикажат.
Како научниците го откриваат ова?
Визуелизацијата се базира на огромен број податоци собрани од сателити кои го следат гравитационото поле на Земјата.
Според НАСА, анализата опфаќа повеќе од една милијарда набљудувања собрани од 19 сателити во период од 15 години.
Меѓу мисиите што придонеле кон овие мерења се и сателитските програми GRACE и GOCE, кои овозможиле исклучително прецизно мапирање на варијациите во гравитацијата.
Зошто геоидот е важен?
Геоидот не е само интересна научна визуелизација.
Научниците го користат за да го проучуваат гравитационото поле на Земјата и промените што се случуваат кога водата, мразот и другите маси се преместуваат низ планетата.
Податоците имаат практична примена и во геодезијата, картографијата, мерењето на надморската височина и навигацијата.
Со други зборови, чудната форма што изгледа како „компир“ всушност претставува сложена карта на начинот на кој масата е распоредена низ нашата планета.
Земјата сепак останува речиси сферична
Иако визуелизацијата може да изгледа драматично, таа не значи дека Земјата навистина има таква форма.
Нашата планета е приближно сферична, но поради ротацијата е малку сплескана на половите. Геоидот, пак, открива многу посуптилни варијации во нејзиното гравитационо поле.
Токму со преувеличувањето на овие варијации 10.000 пати, нешто што во реалноста е речиси незабележливо, станува спектакуларна слика.
Затоа „компирестата“ Земја на снимката не е нов облик на нашата планета – туку визуелен начин да се покаже колку сложено и нерамномерно е нејзиното гравитационо поле.
