Далечниот гасен џин на Сончевиот систем наеднаш ги загуби своите карактеристични бели облаци.
Научниците кои ја набљудуваат планетата 28 години мислат дека знаат што е причина за тоа.
Нептун, синиот гасен гигант на Сончевиот систем, претрпе драматична трансформација, со неговите карактеристични бели облаци речиси целосно исчезнати.
И покрај големата оддалеченост на Нептун од Сонцето, научниците откриле интригантни врски помеѓу облаците на планетата и 11-годишните циклуси на сончевата активност.
Erandi Chavez и тим од University of California, Berkeley, внимателно ја проучувале активноста на облаците на Нептун помеѓу 1994 и 2022 година. Користејќи слики од копнените опсерватории и вселенскиот телескоп Hubble, тие забележале циклична флуктуација на облачноста. Во 2002 и 2015 година имашло зголемена облачност, а во 2007 и 2020 година Нептун изгледал исклучително чист.
Нивната работа е објавена во списанието Icarus.
Треба да се напомене дека 2020 година е одбележана со невиден пад на облачноста, поради што Нептун бил изненадувачки темен и без вообичаените рефлектирачки бели облаци.
Chavez истакна дека дури и најновите слики од јуни оваа година сè уште покажуваат недостаток на активност на облаци. Таа неодамнешна епизода била неверојатно позначајна и долготрајна во споредба со претходните случаи на намалена облачност.
2019 година како пресвртница
Неочекувана брза промена се случила во 2019 година, при што облаците видно исчезнале во рок од неколку месеци. Imke de Pater, друг член на тимот на Chavez, изрази зачуденост од брзото исчезнување на облаците.
Бев изненадена колку брзо облаците исчезнаа на Нептун. Во основа видовме пад на активноста на облаците за само неколку месеци“, рече таа.
Неверојатно, моделот на облакот се чини дека е усогласен со 11-годишниот циклус на сончевата активност, иако со двегодишно задоцнување. Кога Сонцето е најактивно, Нептун доживува зголемено формирање на облаци, додека намалената сончева активност одговара на расејувањето на облаците по планетата.
Расудувањето зад овој феномен е поврзано со влијанието на Сонцето врз атмосферата на Нептун. Сончевата светлина што стигнува до Нептун може да катализира хемиски реакции кои би довеле до формирање на метан и други хемиски облаци. Доцнењето од две години се припишува на времето потребно за овие хемиски реакции. Интригантно е што оваа корелација е неочекувана поради оддалечената локација на Нептун, бидејќи планетата добива само околу 1 процент од сончевата светлина што ја прима Земјата.
Сепак, врската допрва треба да се воспостави. Иако улогата на сончевата светлина во формирањето на облаците е веродостојна, таа исто така може да ги затемни постоечките облаци и магла, што ја прави оваа причинско-последична врска посложена.
Повремените масивни бури на Нептун, кои се формираат длабоко во неговата атмосфера и се издигнуваат на површината, дополнително ги комплицираат работите. Откривањето на сложеноста на неговите облачни слоеви останува тековен напор за научниците, кои продолжуваат внимателно да го следат Нептун во потрага по подлабоко разбирање на планетата.
