Научници од Скандинавија објавија значаен напредок во раната дијагноза на Паркинсоновата болест, отворајќи можност таа да се открие години пред појавата на првите моторни симптоми.
Истражувачки тимови од Chalmers University of Technology и University of Oslo соопштија дека идентификувале рани биомаркери во крвта поврзани со ова невролошко нарушување.
Рана детекција преку крвен тест
Според научниците, откритието може да овозможи развој на едноставни крвни тестови за рана дијагноза, што би било клучно за навремено започнување на третман.
Во моментов, не постои ефикасен скрининг-метод за откривање на болеста пред да предизвика сериозно оштетување на мозокот. Вообичаено, кога ќе се појават препознатливите симптоми – како тремор и нарушена моторика – штетата веќе е значителна.
Истражувачите посочуваат дека до моментот на поставување на дијагнозата, дури 80 проценти од релевантните мозочни клетки може да бидат веќе оштетени или уништени.
Студијата е објавена во научното списание npj Parkinson’s Disease, дел од издавачката групација Nature.
„Откривме важен прозорец на можности во кој болеста може да се идентификува пред да се појават моторните симптоми предизвикани од оштетување на нервните клетки“, изјави Аника Полстер од Чалмерс.
Дел од поширок научен тренд
Скандинавската студија е една од неколкуте во последниве години што укажуваат на постоење биолошки индикатори за раните фази на болеста.
Во 2025 година, тим од Zhejiang University објави дека анализата на ушна маст може да помогне во рана детекција.
Приближно во истиот период, научници од Quadram Institute и European Molecular Biology Laboratory (EMBL) пријавија промени во цревниот микробиом кај пациенти со Паркинсонова болест, поврзувајќи ги со изложеност на растворувачи и пестициди.
Кон крајот на 2024 година, истражувачи од University of California, Berkeley се фокусираа на молекула за која е утврдено дека има улога во развојот на болеста.
Претходно, во 2021 година, тим предводен од University of Cambridge објави докази за клучен протеин што влијае на оштетувањето на невроните.
Нови надежи за пациентите
Експертите оценуваат дека раната дијагноза би можела драматично да го промени текот на болеста, овозможувајќи навремена терапија и подобар квалитет на живот.
Иако се потребни дополнителни клинички испитувања, најновите резултати даваат надеж дека Паркинсоновата болест во иднина ќе може да се открива значително порано – пред да настане неповратно оштетување на мозокот.
