Сличното писмо и заедничките словенски корени често создаваат впечаток дека украинскиот и рускиот се речиси исти.
Сепак, станува збор за два посебни јазика, со разлики во изговорот, речникот, правописот и граматиката.
Заеднички корени, различен развој
Украинскиот и рускиот, заедно со белорускиот, припаѓаат на источнословенската јазична група. Нивниот развој е поврзан со средновековните источнословенски говори, но низ вековите се обликувале во различни историски, културни и политички средини.
Украинскиот бил во близок контакт со полскиот и со други соседни јазици, додека врз рускиот значително влијаеле црковнословенската книжевна традиција и подоцнежните заемки од европските јазици.
Кирилица — со различни букви и гласови
Двата јазика користат кирилица, но нивните азбуки не се идентични. Украинскиот ги има буквите ґ, є, і и ї, а рускиот ё, ы, э и ъ.
Разлики има и во звучењето: истата буква не секогаш означува ист глас, а сродните зборови можат да се изговараат поинаку.
Кој кого полесно разбира?
Многу Украинци го разбираат рускиот поради долгогодишната изложеност преку семејството, образованието, медиумите и секојдневната комуникација.
Кај рускојазичните говорители што немале сличен контакт со украинскиот, разбирањето може да биде потешко. Затоа, оваа нерамнотежа не се објаснува само со сродноста на јазиците, туку и со тоа колку често човек го слушал и го користел другиот јазик.
Разбирањето зависи и од темата, брзината на говорот, дијалектот и од тоа дали станува збор за пишан текст или разговор.
Што е суржик?
Во Украина се среќава и суржик — назив за мешани говорни форми што содржат украински и руски елементи. Тоа не е една единствена, стандардизирана мешавина: неговите особености се разликуваат меѓу регионите и говорителите.
Може ли сличноста да се изрази со процент?
Често се наведува дека украинскиот и рускиот имаат околу 62 проценти лексичка сличност. Но таквите процени зависат од изборот на зборови и методот на споредба — и не покажуваат колкав дел од еден разговор некој автоматски ќе разбере.
Заедничките корени го олеснуваат препознавањето на дел од зборовите. За целосно разбирање, сепак, потребни се познавање и искуство со јазикот.
