Градот без автомобили, целосно одржлив, полн со зеленило и постојана клима, ќе биде широк само 200 метри, но долг 170, а висок 500 метри, а уште пред почетокот на градбата почнаа киднапирања, притисоци и други методи кои ги тера странските инвеститори со страв гледаат на саудискиот проект.
Висок и тесен појас на градот долг повеќе од 170 километри, кој врие со 9 милиони жители и целосно работи на обновливи извори на енергија – тоа е визијата што лидерите на Саудиска Арабија ја имаат за The Line, дел од „гига-проектот“ што ќе го преобликува северозападниот дел на кралството.
Новооткриените дизајнерски концепти покажуваат футуристички град со ѕидови, со отворена внатрешност затворена со огледална фасада, која се протега од Црвеното Море кон исток низ пустината и планинскиот венец.
Саудискиот принц гордо ги претстави плановите
Оваа недела беа откриени нови детали за градот на иднината
- Ќе биде широк само 200 метри
- Ќе се издига 500 метри – повеќе од Емпајер Стејт Билдинг
- Станарите ќе можат да ја завршат целата своја работа со пешачење од пет минути
Нема да има автомобили или патишта - Брзата железница ќе превезува луѓе од едниот до другиот крај за 20 минути
- Изградбата ќе чини стотици милијарди долари
Првите жители веќе до 2030 година.
Изградбата е веќе започната, а саудиските проекции бараат 1,5 милиони луѓе да живеат во The Line до 2030 година. Неконвенционалниот мегаград е дел од владиниот амбициозен проект за развој на Neom, кој објави концепт видеа на кои се прикажани високите ѕидови на градот кои опкружуваат дрвја, градини и други растенија меѓу работни и рекреативни објекти.
„Дизајните претставени денеска за вертикално слоевит урбани заедници ќе ги предизвикаат традиционалните рамни, хоризонтални градови и ќе создадат модел за зачувување на природата и подобрени услови за живеење“, рече саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман кога го откри новиот дизајн.
Дизајнерите велат дека структурата ќе одржува идеална клима во текот на целата година, благодарение на мешавината од сенки, сончева светлина и вентилација. Но, не сите се одушевени со концептот на животот меѓу огромните ѕидови во саудиската пустина.
„Никогаш не сум видел ништо подистописко“, напиша еден коментатор како одговор на видеото на The Line, кое го објави саудиската прес агенција.
„Како да сакате да живеете на Марс“
Идејата за решавање на урбаните проблеми со создавање град од нула не е нова. Испробано е претходно, од Бразилија и индискиот Чандигар до малезискиот Путраџаја и Масдар Сити во Абу Даби, забележува Карлос Фелипе Пардо, виш советник на New Urban Mobility Alliancea.
„Ова решение е како желбата да се живее на Марс бидејќи работите на Земјата се многу неуредни“, изјави Пардо, кој живее во Колумбија, за NPR.
И покрај тоа што почнале од нула, ваквите елаборирани урбанистички планови генерално „создадоа нови урбани средини каде што исто така се појавија проблеми“, вели Пардо. Иако тој признава дека овој пристап може директно да одговори на некои од типичните предизвици на градот, Пардо вели дека тоа не им помага на луѓето кои веќе живеат со проблеми на друго место.
„Тие ја игнорираат желбата на луѓето да излезат надвор“
Гледајќи го дизајнот за The Line, Пардо се грижи дека неговиот високотехнолошки пристап се чини дека ја игнорира желбата на луѓето едноставно да излезат надвор, да искусат нешто во град кој не е создаден од човекот.
„Ова ми се чини невозможно, многу ограничено или само вештачко“, вели тој. Сепак, Пардо додава: „Сигурен сум дека неколку карактеристики на овој дизајн би можеле да се интегрираат во постоечките градови и би било одлично кога би имале начин да го направат тоа“.
Но, урбанистите не се единствените кои се жалат на проектот. Додека заговорниците на проектот ја фалат нултата емисија на Line и помалиот отпечаток од конвенционалните градови, критичарите забележуваат дека овие утописки идеали ќе имаат еколошка цена бидејќи во пустина се создава целосно нов град.
Под покровителство на принцот зад крвавото убиство
Неом е предводен од Бин Салман, кој има за цел да ја диверзифицира економијата на кралството и да ѝ помогне да одговори на климатските промени. Проектот е финансиран од владиниот фонд за јавни инвестиции. Остануваат прашањата за тоа колку западните земји треба да ги прифатат Саудиска Арабија и Бин Салман, за кои САД велат дека ја одобриле операцијата во 2018 година во Истанбул, Турција, која заврши со страшното убиство на новинарот Џамал Кашоги од страна на саудиски агенти.
Саудиска Арабија, исто така, води крвава прокси војна против Иран во Јемен, и малку е направено за да се решат кршењето на човековите права. Во очигледен обид да се олесни загриженоста на потенцијалните жители за живеење според рестриктивните закони на кралството, официјален претставник за туризам на Неом неодамна рече дека жителите ќе се нарекуваат „Неомијци“ и ќе подлежат на различни правила, според Saudi Gazette.
Коментарот привлече големо внимание, а Неом потоа „жестоко ја негираше“ идејата, велејќи дека областа, иако ќе биде посебна економска зона, сепак ќе биде дел од кралството и „ќе подлежи на сите правила… поврзани со безбедноста, одбрана и заштита на границите“.
Киднапирања и принудни преселби
Но, средновековните закони не се единствената контроверзност околу мегапроектот вреден 500 милијарди долари што се гради во провинцијата Табук. Иницијатива која предизвикува поделби од своето основање, бидејќи околу 20.000 луѓе ќе бидат принудени да се преселат поради нејзината изградба. Жителите кои се соочуваат со иселување припаѓаат на домородното племе Хувајтат, кое го следат своето потекло уште пред да биде основана Саудиска Арабија.
Според Ал Џезира, истакнат активист на Хувајтат бил уапсен и затворен во 2020 година во врска со одбивањето на племето да се пресели. Друг активист на Хувајтат, исто така, изјави за новинската организација таа година дека најмалку 15 други племенски членови биле киднапирани и затворени. Двајца од нив наводно биле снимени откако на социјалните мрежи ја критикувале саудиската влада и проектот Неом. Покрај тоа, иселениците ангажирани да работат на иницијативата го критикуваа неговото раководство за поставување нереални барања и замижување пред дискриминација, пишува The Wall Street Journal.
Контроверзноста околу Neom ги принуди Riot Games брзо да се откаже од својата одлука да потпише спонзорски договор со проектот за мегаград. Neom требаше да биде главен партнер за LEC е-спорт шампионатот на Riot во Европа пред две години, додека реакцијата на навивачите не доведе до тоа компанијата да го прекине спонзорскиот договор само 24 часа подоцна.
