Доколку се остварат мрачните прогнози, есента и зимата пред нас ќе бидат многу тешки.
Ако им веруваме на локалните функционери на збор, не би требало да има недостиг од енергенси – пред се природен гас – но прашањето е по кои цени. Од друга страна, според некои најави и предвидувања, ни се заканува хроничен недостиг на некои артикли и прехранбени производи. Во продолжение ви претставуваме десет такви.
МАСЛИНОВО МАСЛО
Најлошата суша во последните 50 години ова лето го погоди најголемиот дел од Стариот континент, вклучувајќи ги Италија и Шпанија, кои заедно со Грција се најголемите производители на маслиново масло во Европа. Само Шпанија, која сочинува речиси половина од светското производство, би можела да го намали производството и понудата на маслиново масло до 30 отсто поради последиците од сушата и да доведе до значителен пад на понудата во светот. Дури и да нема недостиг, цената на маслиновото масло може драстично да порасне.
ДОМАТИ
Летната суша во северните региони на Италија може да предизвика недостиг на домати, особено на конзервирани, во наредниот период. Недостигот од конзервирани домати веќе беше видлив на полиците на германските продавници на крајот на пролетта, а истото може да биде и на друго место. Но, причината не е самата суша, туку и зголемениот, дури и прекумерен откуп на конзервирана храна за време на пандемијата, како и тоа што италијанските земјоделци садат се помалку домати.
ОРИЗ
Помалите приноси на оризот на полињата во северна Италија, но и одлуката на Индија, која обезбедува 40 отсто од светскиот пазар, да го ограничи извозот, може да резултира со недостиг и од ова зрно. Одлуката на Индија во јуни предизвика бран на агресивно купување ориз, што на крајот може да резултира со значително помала достапност за купувачите во наредните месеци.
ПАРМЕЗАН
Експертите предвидуваат недостиг на пармезанот поради сушата која драстично го намали нивото на водата во италијанската река По, од која речиси третина од италијанските фарми со крави се снабдуваат со вода од чие млеко го произведуваат овој популарен вид сирење. За да можат тамошните крави да произведат млеко со доволно квалитет за производство на пармезан, мора да консумираат големи количини вода.
КАФЕ
Прво, мразот, а потоа долгиот сушен период во Бразил, најголемиот светски производител, се заканува со глобален недостиг на сурово кафе. Доколку наскоро во Бразил нема пообилни дождови, не само што ќе има помалку кафе на светскиот пазар, туку и неговата цена ќе биде астрономска. Постпандемиските проблеми во синџирите на снабдување – недостигот на работници и контејнери, како и зголемените трошоци за испорака – исто така придонесуваат за недостигот.
ПИВО
Војната во Украина поттикна уште поскап природен гас, што потоа ја принуди петрохемиската индустрија да го намали производството на ѓубрива. Тоа значи дека на пазарот има помалку јаглерод диоксид (CO2), чиј недостиг може да влијае на производството на храна и пијалоци, вклучително и пивото. Имено, ѓубривото не е важно само за зголемување на плодноста на почвата, туку при неговото производство се создава CO2 како нуспроизвод, кој, меѓу другото, се користи и за додавање пена на пивото.
ТОАЛЕТНА ХАРТИЈА
Сè поскапиот гас е главното гориво во фабриките за пулпа, главната суровина за производство на тоалетна хартија. Така што компаниите за производство на тоалетна хартија, наскоро би можеле да остане без целулоза. Се трошат залихите, поскапуваат транспортот и амбалажата, а се зголемуваат и цените на дрвото без кое нема целулоза, па не се исклучува недостигот од овој незаменлив артикл.
ТАМПОНИ
Неодамна беше објавено дека пандемијата на Ковид-19 и војната во Украина го загрози производството на тампони во САД, предизвикувајќи сериозни проблеми во набавката на суровини и наоѓање работна сила и празнење на полиците на многу продавници и аптеки. Не е исклучено да има недостиг од тампони и во Европа.
ЛЕКОВИ
Во аптеките веќе извесен период има недостиг на некои лекови како Ривотрил за лекување на епилепсија и неколку форми на лекот Клавоцин, кои се издаваат во аптеките и се користат во болниците. Недостигаат одредени лекови за намалување на температурата, за висок крвен притисок и некои лекови од групата антибиотици, но дека во моментов има заменски лекови со исти активни супстанции или од иста терапевтска група.
ПЕЛЕТИ
Драматичното поскапување на бензинот и руската закана да го запре протокот на овој енергенс во Европа, поттикна многу граѓани решението за грејната сезона да го бараат во други методи за греење. Одеднаш, дрвените пелети (производ од пресечено сечкано дрво или струготини) станаа исклучително барано биогориво кое беше распродадено веќе ова лето. Во меѓувреме, неговата цена се зголеми најмалку двапати.
ПС. Ова не важи за Македонија, како некој љуби да ја нерекува Северна.
