Две научни истражувања откриле загрижувачка поврзаност меѓу редовното консумирање газирани пијалоци и појавата на ова тешко малигно заболување. Експертите советуваат поголемо внимание на секојдневните навики, но предупредуваат дека резултатите не докажуваат директна причинска врска.
Ракот на панкреас е едно од најсериозните малигни заболувања, пред сè поради тоа што често се открива во напредна фаза, кога можностите за успешно лекување се значително ограничени.
Токму затоа научниците со години ги истражуваат факторите што можат да влијаат врз неговата појава. Меѓу нив се најде и една секојдневна навика што многумина не ја сметаат за особено ризична – редовното консумирање газирани пијалоци.
Одредени истражувања покажале поврзаност меѓу овие пијалоци и зголемен ризик од рак на панкреас. Резултатите предизвикаа интерес во медицинската јавност, особено поради распространетоста на ваквите производи.
Зошто ракот на панкреас е толку опасен?
За разлика од некои други малигни заболувања, ракот на панкреас во раните фази често не предизвикува јасни и препознатливи симптоми.
Поради тоа, болеста неретко се открива дури кога веќе е во напредната фаза или кога се проширила на други органи.
Меѓу симптомите на кои треба да се обрне внимание се болки во стомакот, необјаснето губење на телесната тежина и пожолтување на кожата и очите.
Ризикот од развој на болеста е поврзан со повеќе фактори. Возраста и семејната историја се меѓу оние врз кои не може да се влијае, но постојат и фактори што можат да се контролираат.
Меѓу нив се пушењето, прекумерната телесна тежина и дијабетесот тип 2.
Во последните години, научниците сè повеќе ја проучуваат и улогата на исхраната, вклучувајќи ги и пијалоците што редовно ги консумираме.
Газираните пијалоци под лупа на онколозите
Една од експертките што предупредуваат за можните здравствени последици од редовното консумирање газирани пијалоци е онкологот Мери Чемберлен, која работи во здравствениот систем „Дартмут Хелт“.
Во интервју за списанието „Параде“, таа укажала на потребата од ограничување на газираните пијалоци засладени со шеќер, но и на оние што содржат вештачки засладувачи.
Според нејзините препораки, намалувањето или избегнувањето на ваквите пијалоци може да придонесе за намалување на изложеноста на одредени потенцијално штетни фактори и за подобрување на општото здравје.
Нејзините предупредувања се надоврзуваат на неколку научни истражувања во кои е забележана можна поврзаност меѓу консумирањето безалкохолни пијалоци и ракот на панкреас.
Истражување на повеќе од 60.000 луѓе открило зголемен ризик
Едно од позначајните истражувања било спроведено во рамките на Сингапурската кинеска здравствена студија.
Научниците следеле 60.524 возрасни лица во период од 14 години, анализирајќи ги нивните навики во исхраната и здравствената состојба.
Резултатите покажале дека испитаниците кои консумирале најмалку два безалкохолни газирани пијалоци неделно имале 87 проценти поголем релативен ризик од развој на рак на панкреас во споредба со оние кои воопшто не ги консумирале.
Интересно е што истражувачите не забележале значајна поврзаност меѓу консумирањето овошни сокови и појавата на ова заболување.
Сепак, бројката од 87 проценти бара внимателно толкување.
Групата со најголема потрошувачка била дефинирана како група што пие најмалку два вакви пијалоци неделно, но нејзините членови во просек консумирале околу пет неделно.
Тоа значи дека резултатот не треба да се толкува како доказ дека само два газирани пијалоци неделно го зголемуваат ризикот за 87 проценти.
Дополнително, станува збор за опсервациско истражување, кое утврдило поврзаност, но не докажало дека газираните пијалоци директно предизвикуваат рак на панкреас.
Во текот на 14-годишното следење биле регистрирани 140 случаи на ова заболување. Истражувачите забележале и дека лицата кои почесто консумирале газирани пијалоци имале и други ризични навики, меѓу кои почесто пушење и поголема консумација на црвено месо.
Овие фактори можеле да влијаат врз конечните резултати.
Важно е и тоа што истражувањето не направило посебна разлика меѓу обичните газирани пијалоци засладени со шеќер и нивните диетални варијанти.
Секојдневната кола поврзана со 55 проценти поголем ризик
Дополнителни податоци за можната поврзаност меѓу газираните пијалоци и ракот на панкреас дошле од истражување спроведено во Центарот за сеопфатен рак „Росвел Парк“.
Научниците ги анализирале податоците на 213 лица со дијагностициран рак на панкреас и ги споредиле со податоците на 852 лица кои немале ваква дијагноза.
Според резултатите, консумирањето најмалку една лименка обична кола дневно било поврзано со 55 проценти поголем ризик од развој на рак на панкреас.
И ова истражување не докажува дека колата директно ја предизвикува болеста, но дополнително го отвора прашањето за долгорочните последици од редовното консумирање засладени газирани пијалоци.
Како газираните пијалоци би можеле да влијаат врз здравјето?
Едно од можните објаснувања се однесува на влијанието на пијалоците засладени со шеќер врз метаболизмот.
Нивното редовно консумирање може да придонесе за зголемување на телесната тежина, развој на инсулинска резистенција и појава на хронични воспалителни процеси.
Овие состојби се поврзуваат со зголемен ризик од повеќе здравствени проблеми, вклучувајќи и одредени малигни заболувања.
Токму затоа научниците се заинтересирани да утврдат дали метаболичките промени предизвикани од прекумерната консумација на засладени пијалоци можат да имаат улога и во развојот на ракот на панкреас.
Сепак, засега не постојат доволно докази за да се тврди дека постои директна причинско-последична врска.
Што да пиеме наместо газирани пијалоци?
Намалувањето на внесот на газирани пијалоци е една од поедноставните промени во секојдневните навики што може да донесе повеќе здравствени придобивки.
Д-р Мери Чемберлен препорачува нивна замена со:
- Обична вода.
- Газирана вода без додаден шеќер и засладувачи.
- Билни чаеви.
- Други незасладени пијалоци.
Важно е да се разбере дека повременото консумирање газирани пијалоци не значи дека некој нужно ќе заболи од рак на панкреас.
Исто така, релативното зголемување на ризикот забележано во научните студии не значи дека толку се зголемува и реалната веројатност поединецот да ја добие болеста.
Превентивните прегледи се важни, но постои една посебност
Покрај здравите животни навики, редовната здравствена контрола има важна улога во навременото откривање на многу заболувања.
Онкологот и хематолог Тингтинг Тан од Институтот „Сити оф Хоуп“, во изјава за списанието „Параде“, ја истакнува важноста од редовно спроведување на препорачаните превентивни прегледи, особено по 50-годишна возраст.
Со стареењето се зголемува ризикот од повеќе видови рак, поради што навременото откривање може да биде од пресудно значење.
Сепак, ракот на панкреас има една важна специфичност. За луѓето со просечен ризик не постои рутински скрининг-тест кој се препорачува за систематско откривање на болеста пред појавата на симптомите.
Особено внимание треба да посветат лицата со семејна историја на рак на панкреас. Тие треба да разговараат со својот лекар за индивидуалниот ризик и евентуалната потреба од дополнително следење.
Заклучокот на научниците е јасен: секојдневните навики заслужуваат поголемо внимание. Иако сè уште не е докажано дека газираните пијалоци директно предизвикуваат рак на панкреас, нивното ограничување, особено кога содржат големи количества шеќер, е разумен чекор кон подобро здравје.



















