Австралиски научници открија микроскопски структури што наликуваат на фосилизирани црвени крвни клетки, како и хемиски траги поврзани со крв, во коска од диносаурус стар околу 115 милиони години. Откритието, поткрепено со детални лабораториски анализи, отвора нови можности за истражување на биологијата на праисториските животни.
Тим научници од Универзитетот Куртин во Австралија идентификувал структури што би можеле да претставуваат најстар досега познат молекуларен запис на крвни клетки од диносаурус.
Остатоците биле пронајдени во навидум обична коска од нога, зачувана повеќе од 100 милиони години. Она што го прави откритието особено значајно е тоа што истражувачите не се потпирале само на изгледот на микроскопските структури, туку и на хемиски докази за нивното можно биолошко потекло, објавува Science Alert.
Фосил пронајден во Бразил во 2008 година
Станува збор за делови од десната нога на диносаурусот Aratasaurus museunacionali, мал теропод кој живеел пред приближно 115 милиони години.
Фосилот бил пронајден во рудник во Бразил во 2008 година. При деталното испитување, научниците откриле зачувани васкуларни канали во коската, во кои биле забележани бројни елипсоидни микроструктури.
Нивната форма потсетувала на црвени крвни клетки, но за да се потврди ваквата претпоставка било неопходно да се исклучи можноста за минерални наслаги или микроорганизми што ја населиле коската по смртта на животното.
„Нешто што под микроскоп изгледа како крвна клетка е интересно, но самата форма не е доволна за да се утврди неговото биолошко потекло“, изјави за Science Alert Клити Грајс, органски геохемичар од Универзитетот Куртин.
Таа објаснува дека истражувачкиот тим ги поврзал микроскопските набљудувања со независни хемиски анализи, што обезбедува многу посилна основа за научните заклучоци.
Хемиски траги што укажуваат на крв
За да ги исклучат можните алтернативни објаснувања, научниците спровеле повеќе анализи.
Била проверена можноста микроструктурите да се остатоци од габи или бактерии што се развиле во коската по распаѓањето на животното. Сепак, не биле пронајдени карактеристични нишки, спори или биофилмови што би го поткрепиле таквото објаснување.
Геохемиските испитувања, исто така, ја намалиле веројатноста дека станува збор за минерални зрна кои случајно наликуваат на клетки.
Особено значајни биле резултатите од течната хроматографија и масената спектрометрија. Со овие методи истражувачите откриле дека во екстрактот од коската доминира хем Б – молекула што претставува важен дел од хемоглобинот и овозможува пренесување кислород во крвта.
Дополнителното елементарно мапирање покажало присуство на железо, јаглерод и азот во микроструктурите, елементи што се поврзани со хемиската градба на хемот.
Комбинацијата од микроскопски и хемиски докази е главната причина поради која истражувачите сметаат дека пронашле зачувани траги од крвни клетки.
Доколку наодот биде потврден со дополнителни истражувања, тој би претставувал најстар познат пример од ваков вид кај диносаурусите. Претходните слични наоди се однесувале на фосили стари најмногу околу 80 милиони години.
Како можеле да преживеат толку деликатни структури?
Едно од најважните прашања е како нешто толку чувствително како клеточната структура можело да остави трага по 115 милиони години.
Според истражувачите, клучна улога можела да има специфичната геолошка средина во која бил зачуван фосилот.
Станувало збор за плитководна средина со микробен слој и многу малку кислород – услови што можеле да го забават распаѓањето на органскиот материјал.
Научниците претпоставуваат дека минерализацијата со манган можеби помогнала во стабилизирањето или реплицирањето на деликатните биолошки структури за време на процесот на фосилизација.
„Не треба да замислуваме дека недопрена биолошка клетка преживеала непроменета 115 милиони години. Многу поверојатно е дека оригиналната биолошка структура реагирала со геохемиската средина и оставила минерализиран запис“, објаснува Грајс.
Со други зборови, можно е да не станува збор за зачувани клетки во нивната првобитна форма, туку за минерализирани траги што ја задржале нивната микроскопска структура и дел од хемискиот состав.
Следната трага можеби се крие во музејските колекции
И покрај значењето на резултатите, научниците повикуваат на претпазливост. За да се потврди откритието, потребно е истите методи да се применат и врз други фосили, од различни геолошки средини и различни групи диносауруси.
„Нашиот непосреден приоритет е да ги повториме резултатите“, нагласува Грајс, посочувајќи дека независната потврда би овозможила отворање многу пошироки прашања за зачувувањето на древните биолошки структури и физиологијата на праисториските животни.
Особено интересно е што следните откритија можеби нема да бараат нови ископувања.
Истражувачката смета дека илјадници фосили што веќе се чуваат во музејски и универзитетски збирки заслужуваат повторно испитување со современи аналитички методи.
Примероци собрани пред неколку децении, кои досега биле проучувани главно од анатомски аспект, можеби содржат молекуларни, минералошки и микроскопски информации што во времето на нивното откривање било невозможно да се забележат.
Така, еден стар музејски фосил би можел да крие многу повеќе од она што го открива неговата надворешна форма – можеби и хемиски траги од животот што постоел пред десетици милиони години.
