Истражување на повеќе од 5.000 лица постари од 80 години открива поврзаност меѓу консумирањето месо и долговечноста кај жените со недоволна телесна тежина.
Научниците, сепак, предупредуваат дека резултатите не докажуваат дека месото го продолжува животот.
Дали начинот на исхрана може да влијае врз шансите човек да доживее 100 години? Ново истражување од Кина отвора интересни прашања за улогата на месото, телесната тежина и внесувањето хранливи материи во длабоката старост.
Студијата, за која известува научниот портал ScienceAlert, опфатила повеќе од 5.000 луѓе на возраст над 80 години. Резултатите покажале дека жените што консумирале месо имале поголема веројатност да достигнат 100 години во споредба со вегетаријанките. Кај мажите, пак, не била утврдена значајна поврзаност меѓу вегетаријанската исхрана и долговечноста.
Сепак, зад овие резултати се крие важен детаљ: разликата била забележана кај лицата со недоволна телесна тежина, а не и кај оние со нормална или прекумерна тежина.
Клучниот фактор можеби не е месото, туку телесната тежина
Истражувачите утврдиле дека секојдневното консумирање месо било поврзано со 44 отсто поголема веројатност за достигнување 100 години кај испитаниците со недоволна телесна тежина.
Кај лицата со нормална или прекумерна тежина не била забележана слична поврзаност.
Дополнително, вегетаријанците што консумирале риба, млечни производи или јајца имале слични изгледи за долговечност како оние што јаделе месо.
Ова упатува на можноста дека во длабоката старост поважно од самото присуство или отсуство на месо во исхраната е организмот да добива доволно енергија, протеини и други неопходни хранливи материи.
Со стареењето се зголемува ризикот од губење мускулна маса и неухранетост. Затоа, одржувањето соодветна телесна тежина и обезбедувањето доволно хранливи материи се особено важни за здравјето на постарите лица.
Како било спроведено истражувањето?
Податоците потекнуваат од Кинеската лонгитудинална студија за здрава долговечност (CLHLS), едно од големите истражувања посветени на здравјето и животниот век на постарите лица.
Научници од Универзитетот Фудан, Кинескиот центар за контрола и превенција на болести и Универзитетот Шангај Џиао Тонг споредиле податоци од 1.459 стогодишници со оние на 3.744 лица во нивните осумдесетти и деведесетти години.
Посебно внимание било посветено на индексот на телесна маса (ИТМ), кој се користи за процена на односот меѓу телесната тежина и висината.
Според авторите, телесната тежина можеби делумно ја објаснува поврзаноста меѓу вегетаријанската исхрана и помалата веројатност за достигнување 100 години кај дел од испитаниците.
Ова е особено важно бидејќи кај многу старите лица ниската телесна тежина понекогаш може да биде показател за неухранетост, губење мускули или други здравствени проблеми.
Истражувачите го разгледуваат и таканаречениот „парадокс на дебелината“ — појава забележана во некои истражувања, во кои кај постарите лица повисоката телесна тежина е поврзана со подобри здравствени исходи во одредени околности. Овој феномен не значи дека прекумерната тежина е генерално корисна или дека треба намерно да се зголемува телесната маса.
Дали месото навистина го продолжува животот?
Не мора да значи. Авторите нагласуваат дека истражувањето открива поврзаност, но не докажува причинско-последична врска.
Тоа значи дека не може со сигурност да се заклучи оти токму консумирањето месо им помогнало на жените да живеат подолго. На резултатите можеле да влијаат и други фактори, како општата здравствена состојба, животните навики и достапноста на хранливи материи.
Истражувањето не ги следело детално промените во исхраната во текот на животот, туку ги проценувало навиките во подоцнежната возраст. Притоа, способноста за џвакање и консумирање одредена храна исто така може да влијае врз изборот на оброци кај многу старите лица.
Затоа, наодите не треба да се толкуваат како препорака сите постари лица да почнат да јадат месо или дека вегетаријанската исхрана е штетна.
Колку протеини му се потребни на организмот во староста?
Прашањето за оптималниот внес на протеини кај постарите лица сè уште е предмет на научни истражувања.
Од една страна, доволното количество протеини е важно за одржување на мускулната маса и физичката функционалност. Недоволниот внес на протеини и калциум може да биде еден од факторите поврзани со послабата коскена и мускулна состојба.
Од друга страна, некои истражувања ја испитуваат можноста дека понискиот внес на протеини во одредени околности може да влијае врз процесите на стареење на клетките. Сепак, резултатите не се доволни за да се утврди една оптимална количина протеини што би важела за сите постари лица.
Потребите зависат од возраста, телесната тежина, физичката активност, здравствената состојба и евентуалните хронични заболувања. Поради тоа, особено кај лицата со недоволна телесна тежина или ризик од неухранетост, советите за исхрана треба да се приспособат на индивидуалните потреби.
Вегетаријанската исхрана и понатаму има здравствени придобивки
Резултатите од кинеската студија не ги поништуваат претходните сознанија за можните здравствени придобивки од исхраната богата со растителни намирници.
Внимателно планираната вегетаријанска исхрана може да обезбеди важни хранливи материи и да биде поврзана со помал ризик од одредени хронични заболувања. Сепак, потребно е да се внимава на доволниот внес на протеини, калциум, витамин Б12 и други хранливи материи, зависно од составот на исхраната.
Од друга страна, не сите видови месо имаат исти здравствени ефекти. Преработеното месо и големата консумација на црвено месо се поврзуваат со одредени здравствени ризици, поради што се препорачува умереност и разновидна исхрана.
Истражувачкиот тим нагласува дека балансираната исхрана што вклучува растителни намирници и соодветно избрани извори на храна од животинско потекло може да биде важна за здравото стареење.
Долговечноста зависи од повеќе фактори
Новата студија укажува дека исхраната во длабоката старост не треба да се оценува само според тоа дали вклучува месо или е целосно растителна.
Телесната тежина, внесот на енергија и хранливи материи, физичката активност, здравствената состојба и социјалните услови можат да имаат значајна улога во процесот на стареење.
Најважниот заклучок е дека не постои една исхрана што гарантира долговечност за сите луѓе. Потребни се дополнителни истражувања за подобро да се разберат специфичните потреби на лицата над 80 години и да се развијат препораки засновани на посилни научни докази.
Дотогаш, разновидната и нутритивно избалансирана исхрана, приспособена на индивидуалните потреби, останува еден од важните делови на грижата за здравјето во староста.
