Експертите за контрола на нуклеарно оружје предупредуваат дека одлуката на Путин за тестирање, поттикната од најавата на Трамп, може да воведе ера на политичка нестабилност и опасни демонстрации на моќ.
Нова нуклеарна сенка се надвиснува над светот. Рускиот претседател Владимир Путин им нареди на своите воени лидери да подготват предлози за можни нуклеарни тестови, како директен одговор на неодамнешната објава на американскиот претседател Доналд Трамп на социјалните мрежи во која објави дека САД ќе продолжат со нуклеарните тестирања.
Според руската новинска агенција ТАСС, претставниците на Кремљ „проценуваат дека Вашингтон има намера да подготви и спроведе нуклеарни тестови“. Министерот за одбрана Андреј Белошов го советуваше Путин дека е „препорачливо веднаш да се подготви за целосни нуклеарни тестови“, додавајќи дека руската тест-локација на архипелагот Новаја Земја, во северна Русија, би можела да биде готова на краток рок. Оваа арктичка тест-локација, историски користена за советската нуклеарна програма, неодамна беше користена за експериментално тестирање на руската нуклеарна крстосувачка ракета Буревестник (ознака на NATO SSC-X-9 Skyfall).
Нова трка во нуклеарно вооружување?
Колку брзо Русите можат да започнат нови нуклеарни тестови, проценија американските експерти во интервју за The War Zone.
„Краток термин е релативен. Најбрзиот начин би бил да се премести боева глава во постоечки тунел и да се запечати. Но, тоа нема да им даде никакви нови податоци и веројатно би претставувало ризик од истекување, рече Hans Kristensen, директор на Проектот за нуклеарни информации во Федерацијата на американски научници.
Тој додаде дека нов, целосно инструментиран тест би можел да потрае неколку месеци, во зависност од подготовката на тунелот и опремата.
Jon B. Wolfsthal, директор за глобален ризик во Федерацијата на американски научници, нагласи дека арктичките услови ги ограничуваат опциите на Русија.
Тие навистина можат, освен во случај на вистинска вонредна состојба, да тестираат само во лето и доцна есен, рече тој.
Тој процени дека дури и едноставен тест би можел да трае помалку од 12 месеци, предупредувајќи дека таквите дејствија би можеле да предизвикаат нова трка во вооружување.
Русија ќе тестира ако го сториме тоа. Претпоставувам дека нема да го сторат тоа ако ние не го сториме тоа, заклучи Wolfsthal.
Новаја Земја е најподготвениот полигон за тестирање
Daryl G. Kimball, извршен директор на Американското здружение за контрола на оружјето (непрофитна организација), предупреди дека нема техничка, воена или политичка причина зошто Путин или Трамптреба да наредат продолжување на нуклеарните тестови. Тој ги нарече изјавите на Белошов контрапродуктивни и неодговорни, истакнувајќи дека обете земји веќе поседуваат големи и сигурни арсенали, секој со повеќе од 1.700 распоредени стратешки боеви глави.
Ankit Panda од Карнеги фондацијата за меѓународен мир (американски тинк-тенк) објасни дека Русија одржува релативно високо ниво на подготвеност за тестови на Новаја Земја и би можела да спроведе ограничен тест во рок од неколку недели доколку има голем политички притисок.
Stephen Schwartz, американски истражувач и публицист специјализиран за нуклеарна политика и трошоци за нуклеарно оружје и коавтор на книгата „Атомска ревизија“ (Atomic Audit), исто така забележа дека Русија ги проширува капацитетите на архипелагот Новаја Земја во северна Русија и веројатно би можела да ги продолжи подземните нуклеарни тестови доста брзо. Тој предупреди дека дури и симболична детонација би можела да ги турне САД и Русија, а можеби и Кина, Северна Кореја и други земји, уште подалеку на патот кон обновени нуклеарни тестирања.
