Постојано да се биде вклучен, постојано фокусиран на секоја задача и постојано под стрес не е добро.
Понекогаш треба да му дозволите на вашиот ум да “одлета“ – на пауза, позната и како досада.
Во денешната култура која ја цени продуктивноста и постојаната стимулација, досадата често се смета за состојба што треба да се избегнува. Но, како што тврдат експертите за ментално здравје на младите, научничката Michelle Kennedy и професорот Daniel Hermens од австралискиот Универзитет на Sunshine Coast, во нивната анализа за „The Conversation“, прифаќањето на досадата може да биде клучно за нашата благосостојба.
Како мозокот реагира на досада
Досадата обично се дефинира како тешкотија во одржувањето на вниманието или интересот за тековната активност. Во такви моменти, мозокот поминува низ повеќе состојби. Кога првично сме ангажирани во некоја задача, мрежата на внимание во мозокот е активна, филтрирајќи ги одвлекувањата на вниманието и давајќи приоритет на релевантните стимули. Но, како што интересот опаѓа, таа мрежа се повлекува, а активноста на мрежата за извршна контрола исто така се намалува, што ја одразува нашата борба да го одржиме фокусот, објаснуваат Kennedy и Hermens.
Во исто време, мрежата во стандардниот режим станува поактивна, насочувајќи нè кон внатрешни мисли и самонабљудување, процес познат како интроспекција. Според Kennedy и Hermens, ова внатрешно фокусирање може да биде механизам за справување со досадата.
Други мозочни региони исто така играат улога, забележуваат австралиските експерти. На пример, инсулата станува поактивна бидејќи детектира внатрешни сигнали, како што се немир или губење на ангажманот, што укажува дека телото повеќе не ја наоѓа задачата стимулирачка. Амигдалата ги обработува негативните емоции поврзани со досадата, додека вентромедијалниот префронтален кортекс го поттикнува барањето поинтересни активности.
Постојана активност, постојан притисок
Современиот живот поттикнува прекумерна стимулација. Возрасните често ги балансираат работата и семејството, додека постојано се поврзани со дигитални уреди. Децата се вклучени и во строго организирани училишни и воннаставни активности. Таквиот начин на живот, пишуваат Kennedy и Hermens, создава ненамерна порака дека мора постојано да бидеме „вклучени“.
Оваа прекумерна стимулација врши притисок врз симпатичкиот нервен систем, кој го контролира одговорот на телото на стрес. Продолжената активација, позната како алостатско преоптоварување, го држи нервниот систем во постојана состојба на будност и го зголемува ризикот од анксиозност, објаснуваат Kennedy и Hermens.
Треба да си дозволите пауза
Наместо целосно да се елиминира досадата, Kennedy и Hermens предлагаат повремено да се прифаќа како начин за психолошко ресетирање. Придобивките вклучуваат подобрена креативност, емоционална регулација, независност во размислувањето, помалку време пред екран и избалансиран нервен систем. Сепак, продолжената досада може да биде поврзана со депресија, што укажува на потреба од рамнотежа, предупредуваат австралиските експерти.
Со оглед на порастот на анксиозноста, особено кај младите луѓе, создавањето простор за досада може да донесе многу потребен одмор. Kennedy и Hermens заклучуваат дека треба да ја прифатиме паузата, ментален простор во кој нервниот систем може да се рекалибрира, креативноста може да процвета, а емоционалната отпорност да се развие.
