Не баш до даска, со младиот мозок ќе ви треба и слухот.
Како што старееме, така се намалуваат и нашите когнитивни способности – но добрата вест е дека можеме да го тренираме нашиот мозок да го одложи овој процес со свирење или слушање музика, пренесува Science Daily.
Тим од University of Geneva открил дека овие две активности поврзани со музиката можат да го повратат когнитивниот пад кај здрави постари возрасни лица со стимулирање на производството на сива материја во мозокот.
За да ги постигнат овие резултати, истражувачите следеле повеќе од 100 пензионери кои никогаш порано не свиреле музика и кои посетувале шестмесечна обука за подигање на свеста за пијано и музика (music awareness).
На крајот од истражувањето заклучиле дека добиените резултати отвораат нови перспективи за поддршка на здравото стареење.
Како е тоа можно?
Во текот на животот, нашиот мозок се преобликува. Невропластичност ftw!
Морфологијата и врските на мозокот се менуваат во согласност со околината и искуствата, на пример кога учиме нови вештини или ги надминуваме ефектите од мозочен удар.
Меѓутоа, како што старееме, оваа „пластичност“ на мозокот – т.е. неговата способност да се прилагодува и преобликува – се намалува. Мозокот ја губи и сивата материја во која се складирани нашите скапоцени неврони. Овој процес е познат како „атрофија“ на мозокот.
Така, когнитивниот пад настанува постепено, а најмногу страда работната меморија, една од нашите когнитивни функции која е во центарот на многу когнитивни процеси.
Работната меморија е дефинирана како процес со кој ги задржуваме информациите накратко и манипулираме со нив за да постигнеме цел, како што е запомнување на телефонски број доволно долго за да го запишеме или преведуваме реченица од странски јазик. Како работна меморија на компјутер, за вас компјутерски (пред)писмени луѓе.
Студијата што ја споменавме претходно покажала дека пуштањето музика и активното слушање музика може да го спречи падот на работната меморија и да има позитивни ефекти врз неа. На крајот, излегува дека таквите активности промовираат пластичност на мозокот и се поврзани со зголемување на волуменот на сивата материја.
Истражувањето било спроведено на 132 здрави пензионери на возраст од 62 до 78 години, при што еден од условите за учество било никогаш во животот да не присуствувале на часови по музика повеќе од шест месеци.
Играње vs. слушање музика
„Сакавме луѓе чиј мозок сè уште не покажувал знаци на пластичност поврзани со музичкото учење. Навистина, дури и краткото искуство за учење во текот на животот може да остави отпечатоци на мозокот, што би ги пристраснило нашите резултати“, објасни првиот автор на студијата, невронаучникот Damien Marie.
Испитаниците биле поделени по случаен избор во две групи, без разлика на нивната мотивација за свирење на инструментот.
Втората група присуствувала на часови за активно слушање, кои биле фокусирани на препознавање инструменти и анализирање на музичките својства во широк спектар на музички стилови. Часовите траеле по еден час дневно, а учесниците од двете групи требале да решат домашна задача во половина час дневно.
Позитивни ефекти врз двете групи
„По шест месеци најдовме заеднички ефекти за двете интервенции. Невровизуелизацијата откри високо ниво на зголемување на сивата материја кај сите учесници – во четири мозочни региони вклучени во когнитивното функционирање, вклучително и области на малиот мозок вклучени во работната меморија. Нивните перформанси се зголемиле за 6 отсто, а овој резултат е директно поврзан со пластичноста на малиот мозок“, вели последната авторка на студијата, доцент по психологија Clara James.
Научниците исто така откриле дека квалитетот на сонот, бројот на посетени часови за време на интервенцијата и дневната количина на тренинзи имаат позитивно влијание врз степенот на подобрување на перформансите.
Меѓутоа, била откриена и разлика меѓу двете групи.
Кај пијанистите, волуменот на сивата материја останал стабилен во десниот примарен аудитивен кортекс – област критична за обработка на звукот – додека се намалил во групата активно слушање.
„Покрај тоа, општа шема на атрофија на мозокот била присутна кај сите учесници. Затоа, не можеме да заклучиме дека музичките интервенции го подмладуваат мозокот. Тие го спречуваат стареењето само во одредени региони“, истакна Marie.
На крај, резултатите покажуваат дека вежбањето и слушањето музика промовираат пластичност на мозокот и когнитивна резерва (отпорност на умот и мозокот на оштетување на мозокот).
Авторите на студијата веруваат дека ваквите разиграни и достапни интервенции треба да станат главен приоритет на политиката за здраво стареење.
Следниот чекор за тимот е да го оцени потенцијалот на овие интервенции кај луѓе со благо когнитивно оштетување (средна фаза помеѓу нормалното стареење и деменцијата).
