Неуништливата природа на хемикалиите од групата PFAS имплицира дека тие со текот на времето се акумулирале во воздухот, почвата, езерските и речните води, во храната, па дури и во човечкото тело.
Јадењето на една слатководна риба уловена во американските езера и реки е еквивалентно на пиење вода загадена со таканаречените „вечни“ загадувачи, хемикалии од групата PFAS, за еден месец, според новата студија.
Станува збор за хемикалии развиени во четириесеттите години на минатиот век кои се целосно отпорни на вода и топлина.
Хемикалиите од групата PFAS вклучуваат перфлуороалкилни и полифлуороалкилни супстанции, голема група од илјадници синтетички хемикалии чија употреба во општеството и појавата во природата е широко распространета.
Сите хемикалии од оваа група содржат врски на јаглерод-флуор, една од најсилните хемиски врски во органската хемија, што им овозможува да бидат отпорни на разградување при употреба и во околината. Повеќето хемикалии од групата PFAS лесно се транспортираат низ околината и патуваат на долги растојанија од изворот на ослободување.
Ги има во нелепливи облоги, во текстил или во пакувања за храна.
За жал, неуништливата природа на хемикалиите од групата PFAS имплицира дека тие се акумулирале со текот на времето во воздухот, почвата, езерските и речните води, во храната, па дури и во човечкото тело.
Хемикалиите од групата PFAS можат да влијаат на развојот на ракот
Сè повеќе се повици за построго регулирање на употребата на PFAS, кои се штетни за здравјето на луѓето. Тие можат да го оштетат црниот дроб, да резултираат со висок холестерол во телото, да го намалат имунолошкиот одговор и да влијаат на развојот на неколку видови на рак, особено на смртоносната форма на рак на црниот дроб.
Така, истражувачите, кои ја објавиле студијата во списанието Environmental Research, сакале да ја измерат контаминацијата на слатководните риби со анализа на 500 примероци земени од американските езера и реки помеѓу 2013 и 2015 година.
Просечната стапка на контаминација била 9,5 микрограми на килограм. Од сите контаминирани примероци, три четвртини биле поврзани со PFOS – перфлуорооктансулфонска киселина, една од најчестите и најштетните загадувачи од илјадниците што го сочинуваат PFAS.
Истражувачите пресметале дека консумирањето само една слатководна риба е еквивалентно на вода за пиење контаминирана со 48 штетни честички на трилион во период од еден месец.
Како што е препорачано од Американската агенција за заштита на животната средина, водата се смета за безбедна за пиење ако содржи не повеќе од 0,2 честички на трилион.
Утврдено е дека нивоата на PFAS пронајдени во диви слатководни риби се 278 пати повисоки од оние што се наоѓаат кај одгледуваните риби.
PFAS е „веројатно најголема хемиска закана за човечкиот вид во 21 век“
Веќе не можам ни да гледам риба без да помислам за степенот до кој е загадена со PFAS, изјави за AFP David Andrews, научник од невладината организација Environmental Working Group кој ја водеше студијата, а израснал ловејќи и конзумирајќи Риба.
Наодот е „особено загрижувачки поради влијанието врз обесправените заедници кои консумираат риба како извор на протеини или поради социо-културни причини“, додаде тој.
Резултатите од ова истражување многу ме налутија затоа што компаниите кои произведувале и користеле PFAS го контаминирале светот без воопшто да бидат одговорни за тоа.
За Patrick Byrn, научник за загадување на животната средина од британскиот универзитет John Moores во Ливерпул, кој не бил вклучен во истражувањето, PFAS е „веројатно најголемата хемиска закана за човечкиот вид во 21 век“.
Тој додава дека оваа студија ја смета за многу важна бидејќи ги дава првите докази за широко распространето пренесување на PFAS директно од рибите на луѓето.
Резултатите од студијата бле објавени по иницијатива на Данска, Германија, Холандија, Норвешка и Шведска, земји кои поднеле предлог до Европската агенција за хемикалии (ECHA) за забрана на употребата на PFAS.
Предлогот дошол откако експерти од пет земји откриле дека хемикалиите од групата PFAS не се соодветно контролирани и веруваат дека е потребна регулација на ниво на целиот блок, се вели во соопштението на агенцијата.
