Вселенскиот телескоп „James Webb“ директно ја откри својата прва нова егзопланета, млад гасен џин, обезбедувајќи револуционерни нови сознанија за далечните планетарни системи.
За прв пат од неговото лансирање во 2021 година, вселенскиот телескоп James Webb (JWST) го надмина проучувањето на веќе познати егзопланети, откривајќи сосема нова егзопланета. И додека повеќето егзопланети се откриваат преку индиректни методи, како што е следење на затемнувањето на ѕвездата за време на транзитите на егзопланетите, новото откритие се издвојува како прва целосно нова планета откриена со директно снимање на JWST.
Најмала планета директно фотографирана
Откритието, објавено во списанието Nature и коавторство на Anne-Marie Lagrange од CNRS и LIRA/Observatoire de Paris, опишува млад гасен џин со големина на Сатурн што орбитира околу црвено џуџе наречено TWA 7, на 110 светлосни години од Земјата во соѕвездието Antlia. Светлината на ѕвездата е блокирана од француски коронограф вграден во средноинфрацрвениот спектрорадиометар за снимање (MIRI) на JWST, овозможувајќи им на астрономите да го изолираат слабиот инфрацрвен сјај на егзопланетата.
Иако е голема во споредба со планетите на Сончевиот систем, оваа нова егзопланета има само една десетина од масата на претходно најмалку масивната планета што некогаш била директно фотографирана. Орбитира околу 52 астрономски единици (AU) од својата ѕвезда, односно подалеку отколку што е Нептун од Сонцето (30 AU). Поради толку големата оддалеченост, оваа егзопланета не била видлива со традиционалните транзитни методи.
JWST отвора нов прозорец, во однос на масата и оддалеченоста на планетите од нивните ѕвезди, на егзопланети кои претходно не биле достапни за конвенционални набљудувања. Ова е важно за истражување на разновидноста на егзопланетарните системи и разбирање на тоа како тие се формираат и еволуираат, изјави Lagrange за Reuters.
Млад свет во систем во развој
И ѕвездата и откриената егзопланета се стари околу 6 милиони години. Овој ѕвезден систем е гледан одозгора од наша перспектива од Земјата, што откри тројна структура на прстени од карпест и прашлив материјал. Гасниот џин е во највнатрешниот прстен и можеби сè уште акумулира маса. Составот на атмосферата во моментов е непознат, но идните набљудувања од JWST би можеле да дадат одговори и на тоа прашање.
Индиректните методи даваат неверојатни информации за планетите блиску до нивните ѕвезди. Потребни се дополнителни снимања за робусно откривање и карактеризирање на подалечните планети, кои обично се 10 пати поголеми од растојанието на Земјата од Сонцето, објасни Lagrange.
И покрај овој успех, JWST сè уште не е способен директно да ги слика планетите со големина на Земјата.
Гледајќи напред, се надевам дека проектите за директно снимање на планети слични на Земјата и потрагата по можни знаци на живот ќе станат реалност, заклучи Lagrange.
