Сончевата енергија е на пат да стане најголем извор на електрична енергија во светот во следната деценија, надминувајќи ги јагленот, нафтата и природниот гас.
Но, истовремено, експлозивниот раст на вештачката интелигенција и центрите за податоци создава нова енергетска криза што може да го продолжи животниот век на фосилните горива.
Според нов извештај на BloombergNEF, глобалната енергетска транзиција повеќе не е само еколошко прашање – туку чиста економија.
Соларната енергија станува најевтина опција
„Сончевата енергија ја добива трката“, изјави Matthias Kimmel од BloombergNEF за TechCrunch.
Причината е едноставна: цената на соларните панели драматично паѓа со децении. Од 1970-тите до денес, цените се намалени за дури 99 проценти, а аналитичарите очекуваат дополнителен пад од околу 30 проценти до 2035 година.
Трендот веќе се чувствува глобално. Пакистан, на пример, инсталирал 25 гигавати соларен капацитет во последните две години, откако цените на природниот гас нагло пораснаа по руската инвазија врз Украина.
Според прогнозите, до 2050 година соларната енергија би можела да произведува повеќе од двојно повеќе електрична енергија од природниот гас.
Вештачката интелигенција ја зголемува побарувачката за струја
Додека обновливите извори растат, технолошкиот сектор создава нов огромен притисок врз електроенергетските системи.
Центрите за податоци, особено оние поврзани со развојот на вештачката интелигенција, трошат сè повеќе електрична енергија. Според International Energy Agency, глобалната потрошувачка на струја од дата-центри би можела да се удвои до 2030 година.
Само во САД, центрите за податоци би можеле да користат дури девет проценти од вкупното производство на електрична енергија до крајот на деценијата, во споредба со четири проценти во 2023 година.
BloombergNEF проценува дека овој раст ќе бара дополнителни:
- 1 терават нови соларни електрани,
- 400 гигавати соларни панели,
- 370 гигавати природен гас,
- и 110 гигавати јаглен.
Поради способноста гасните и јаглените електрани да работат непрекинато, се очекува фосилните горива да обезбедуваат повеќе од половина од дополнителната енергија потребна за центрите за податоци до 2050 година.
Батериите стануваат следната голема трка
Сепак, експертите предупредуваат дека иднината не мора нужно да им припадне на фосилните горива.
Во игра сè повеќе влегуваат технологии како долгорочно складирање на енергија, геотермална енергија и нуклеарни извори.
Google веќе инвестира во големи батериски системи, вклучувајќи проект вреден една милијарда долари со Form Energy за батерии со капацитет за складирање енергија до 100 часа.
Во меѓувреме, вишокот сончева енергија почнува да ги намалува цените на струјата во земји како Шпанија и Италија, што ги поттикнува инвеститорите да градат хибридни електрани – комбинација од соларни панели и батерии.
Минатата година глобално биле инсталирани 112 гигавати батерии поврзани со електричната мрежа, а прогнозите се дека овој капацитет речиси тројно ќе се зголеми до 2035 година.
Енергетската транзиција како пат кон независност
Извештајот заклучува дека преминот кон обновливи извори не носи само пониски трошоци, туку и поголема енергетска независност за државите.
Според сценаријата на BloombergNEF, дури и земји силно зависни од извоз на нафта, како Саудиска Арабија, би можеле значително да ја намалат зависноста од увоз на енергија.
„Транзицијата, која е профитабилна на многу начини, всушност е добра и за енергетската независност“, заклучува Кимел.
