Нова генерација персонализирани mRNA вакцини би можела значително да го промени третманот на меланомот – најопасниот вид рак на кожата.
Најновите резултати од клиничките испитувања покажуваат дека комбинацијата од вакцина и имунотерапија долгорочно го намалува ризикот од повторна појава на болеста.
Според „Дојче веле“, охрабрувачките податоци се добиени по петгодишно следење на пациентите.
Од болка во раката до дијагноза на меланом
Еден пациент од Германија, по натпревар во тенис, почувствувал ненадејна болка во левата рака. По прегледите му бил дијагностициран меланом, познат и како рак на црната кожа.
Иако туморот бил отстранет, постоел ризик болеста повторно да се појави или да метастазира. Затоа, пациентот се вклучил во клиничка студија која испитува дали персонализирана mRNA вакцина може да го намали ризикот од рецидив.
Како функционира терапијата?
Целта на вакцината е да го „обучи“ имунолошкиот систем да ги препознава и уништува клетките на ракот.
„Кај повеќето пациенти имунолошкиот систем веќе се обидува да ги нападне туморските клетки. Нашата цел е дополнително да го засилиме тој природен одговор“, објаснува Кристофер Гебхарт од Универзитетската болница Хамбург-Епендорф.
Терапијата комбинира два пристапа: пациентите примаат имунотерапија преку таканаречени инхибитори на контролни точки, а паралелно и персонализирана mRNA вакцина.
Според Гебхарт, имунотерапијата е ефикасна кај околу половина од пациентите, додека вакцината има задача дополнително да го насочи имунолошкиот систем кон клетките на ракот.
Вакцина изработена за секој пациент поединечно
Третманот трае една година, а вакцината се произведува индивидуално за секој пациент.
Примерок од туморското ткиво се испраќа во компанијата „Модерна“, каде што се анализира генетскиот код на клетките на ракот и се споредува со здравото ткиво. Врз основа на таа анализа, се избираат специфични неоантигени кои најдобро можат да бидат препознаени од имунолошкиот систем.
Еден од учесниците во студијата изјавил дека досега примил пет инфузии и три дози од вакцината, при што почувствувал само мала болка на местото на инјектирање.
Петгодишните резултати носат нов оптимизам
Претходната студија од втора фаза, во која учествувале 157 пациенти, покажала дека комбинацијата од имунотерапија и mRNA вакцина по две години значително го намалува ризикот од повторна појава на болеста.
Сега, по пет години следење, научниците потврдуваат дека ефектот е долготраен.
„Ова не е привремен ефект. Има помалку рецидиви и далечни метастази, што значи дека повеќе пациенти остануваат здрави“, вели Ралф Гуцмер, директор на Универзитетската клиника за кожни болести во Минден.
Според експертите, технологијата на mRNA вакцините би можела да претставува вистинска револуција во лекувањето на меланомот и да овозможи излекување на многу поголем број пациенти.
Одобрувањето сè уште се очекува
И покрај ветувачките резултати, вакцината сè уште не е одобрена за широка употреба.
Во тек е голема студија од трета фаза, во која учествуваат повеќе од 1.000 пациенти, а првите резултати се очекуваат најрано наесен.
Дополнителен предизвик ќе биде и цената на терапијата. Според проценките на Гебхарт, вкупните трошоци за едногодишниот третман, кој вклучува имунотерапија и индивидуално произведена mRNA вакцина, би можеле да надминат 100.000 евра по пациент.
Иако пред научниците и здравствените системи стојат уште бројни предизвици, досегашните резултати отвораат ново поглавје во борбата против една од најагресивните форми на рак на кожата.
