Една нова студија откри алармантна вест за Thwaites Glacier на Antarctica, злокобен познат како „глечерот на судниот ден“.
Поради навлегувањето на топла океанска вода длабоко под неговата површина, тој се топи многу побрзо отколку што претходно мислеа научниците.
Глечерот Thwaites е невообичаено широк и огромен глечер на Антарктикот, три и пол пати поголем од Хрватска.
Се наоѓа источно од планината Murphy, на брегот Walgreen во Marie Byrd Land и се влева во Pine Island Bay, дел од Amundsen Sea, со површински брзини кои надминуваат 2 км годишно.
Од 1980-тите, брзото топење доведе до пораст од 4% на глобалното ниво на морињата, бидејќи се изгубени стотици милијарди тони мраз.
Целосното топење на Thwaites може да предизвика зголемување на нивото на морето до 60 см.
„Ја потценуваме стапката на топење“
Сепак, глечерот делува и како клучна бариера што го спречува околниот мраз на Антарктикот да се лизне во океанот. Поради глобалното затоплување, неговиот целосен колапс би можел да го подигне нивото на морето за дури 3 метри.
Квантифицирањето на точната стапка на топење на Thwaites е предизвик поради тешкотијата да се набљудува под неговиот густ мраз. Сепак, новите радарски податоци покажуваат дека топлата морска вода под висок притисок се инфилтрира во основата на глечерот, што укажува на поголем ризик од топење од претходно проценетото.
Глациологот и коавтор на студијата Christine Dow од University of Waterloo (Ontario, Canada) изрази загриженост:
„Загрижувачко е што ја потценуваме брзината со која се менува глечерот, што би било катастрофално за крајбрежните заедници ширум светот“.
За да ги истражат условите под површината на глечерот, истражувачите користеа сателитски радарски податоци собрани помеѓу март и јуни 2023 година за да направат рендгенско скенирање со висока резолуција на Thwaites.
Силно топење
Тие податоци открија дека површината на глечерот се крева и спушта неколку сантиметри додека морската вода тече внатре и излегува од под него. Студијата покажа дека дневните плими испраќаат топла морска вода длабоко во глечерот, постепено топејќи ја одоздола и ослободувајќи свежа вода во океанот додека плимата се повлекува.
Тоа масивно топење може да доведе до значително покачување на нивото на морето и да го турне глечерот Thwaites поблиску до колапс. Сепак, одредувањето на точната временска рамка и порастот на нивото на морето бара дополнително истражување.
„Во овој момент, немаме доволно информации за да кажеме на еден или на друг начин колку долго ќе помине пред упадот на водата во океанот да стане неповратен“, тврди Dow, продолжувајќи: „Со подобрување на моделот и фокусирање на нашето истражување на тие критични глечери, барем ќе се обидеме да ги одредиме тие бројки на деценијална скала.“
Наодите од студијата ја нагласуваат итната потреба за посеопфатно истражување за глечерот Thwaites и другите критични глечери, особено во контекст на климатските промени, за подобро да се предвидат идните нивоа на промени во морето и нивното потенцијално влијание врз крајбрежните заедници ширум светот.
