Прашање за злоупотреба на малолетни деца во јавни објави под маска на хуманост, без согласност и без заштита на нивното достоинство.
Кога добрината станува самопромоција
Разграничување меѓу тивка грижа и јавна морална демонстрација, во која фокусот се поместува од детето кон егото.
Одговорноста на возрасните, не вината на децата
Потсетник дека децата не се виновни за условите во кои се родени и дека нивната ранливост мора да биде заштитена, а не изложена.
Добрина со публика
Не е првпат.
И, за жал, не е редок случај.
Сè почесто сведочиме на објави во кои сиромашни деца се претвораат во „убави приказни“ за туѓа човечност. Текстови полни со емоции, благодарности, самопофалби — придружени со описи и фотографии што наводно треба да ја засилат пораката за добрина. Но токму таму почнува проблемот.
Кога малолетно дете, без глас и без избор, станува јавен наратив — тоа веќе не е хуман гест, туку изложување. Без согласност од родител, без свест за последиците, без прашањето: дали имам право ова да го раскажам?
Описите како „валкано“, „нечешлано“, „босо“ не се невини. Тие не ја зголемуваат емпатијата, туку ја цементираат нееднаквоста. Детето се сведува на состојба, на доказ за сиромаштија, на визуелен аргумент за туѓата добрина. А фотографиите — дури и без лице — ја преминуваат линијата на достоинството. Детското тело не смее да биде доказ за ничија моралност.
Највознемирувачко е прашањето што ретко се поставува, а мора да биде прво:
Зар децата се виновни за семејството во кое се родени?
Тие не ја избрале сиромаштијата.
Не ја избрале маргината.
Не ја избрале борбата.
Нивниот живот и така е тежок. Зошто да им додадеме уште еден товар — да бидат јавно означени, анализирани, сожалувани и паметени како „случај“?
Добрата намера не е доволна. Помошта бара одговорност.
Што ако детето е алергично на храната што му ја купуваме?
Што ако гестот, наместо грижа, стане ризик?
Прашањето „што ако беше?“ е токму она што недостига во спектаклот на добрината.
А кога по вакви објави следи репликата: „Што јас сум направил/а?“, станува јасно дека фокусот се поместил — од детето кон егото, од грижа кон признание.
Вистинската добрина е тивка.
Таа не бара лајкови.
Не се брани.
Не се фотографира.
Во време кога сè се споделува, најрадикален чин е да се помогне — и да се молчи. Да се заштити детето, а не сопствениот имиџ. Да се биде човек, без публика.
Затоа што децата не се доказ дека сме добри луѓе.
Тие не се сцена за нашата совест.
Тие се луѓе — малечки, но цели.
И токму затоа заслужуваат заштита, а не аплауз над нивната ранливост.
—
Со почит,
Живка Коцева Караџовска
