Ракот и Алцхајмеровата болест се две дијагнози од кои луѓето најмногу стравуваат.
Едната тивко ја брише меморијата, другата агресивно го напаѓа телото. Но науката сè почесто открива нешто што звучи речиси неверојатно – овие две болести ретко се појавуваат заедно.
Со години, научниците забележуваат необичен образец: луѓето кои имале рак поретко развиваат Алцхајмерова болест, а кај лицата со Алцхајмер, ризикот од рак е помал. До неодамна, ова звучеше како статистичка случајност. Денес, ново истражување нуди можно објаснување.
Кога туморот испраќа пораки до мозокот
Студија објавена во престижното научно списание Cell покажува дека одредени тумори можат да испраќаат „сигнали“ кои влијаат врз мозокот. Истражувањето е спроведено врз глувци кои развиваат симптоми слични на Алцхајмерова болест.
Научниците им вградиле тумори (од бели дробови, простата и дебело црево) и внимателно го следеле она што се случува во нивниот мозок. Резултатите биле изненадувачки: кај глувците со тумори, создавањето на амилоидни плаки – лепливи протеински наслаги што ја нарушуваат меморијата – речиси целосно запрело. Кај некои, дури се подобриле и способностите за паметење.
Мал протеин со голема улога
Клучот се крие во еден протеин наречен цистатин Ц, кој туморите го ослободуваат во крвта. Кај глувците, овој протеин успеал да стигне до мозокот и да ги „обележи“ штетните наслаги за чистење.
Тука стапува на сцена микроглијата – имуните клетки на мозокот. Во Алцхајмеровата болест, тие често „заостануваат“ и не успеваат да го исчистат отпадот. Но со помош на цистатин Ц, тие повторно се активираат, добиваат јасна задача и поефикасно ги отстрануваат плаките што ја оштетуваат меморијата.
Зошто ова е важно?
Ова откритие не значи дека ракот е „корисен“ или дека некој треба да го има за да се заштити од Алцхајмер. Напротив. Но покажува дека телото понекогаш активира заштитни механизми на неочекувани начини.
Научниците сега размислуваат за нов пристап: наместо тумори, дали е можно да се создадат лекови кои ќе го имитираат дејството на цистатин Ц? Или терапии кои ќе ги „разбудат“ имуните клетки на мозокот да си ја вршат работата подобро?
Науката понекогаш изненадува
Иако истражувањето е направено врз животни и не дава конечни одговори за луѓето, пораката е јасна: болестите не постојат изолирано. Тие комуницираат, влијаат една на друга и понекогаш ни откриваат нови патишта за лекување.
Како што велат научниците – за да го заштитиме мозокот во староста, можеби треба подобро да ги разбереме и најтешките болести на човечкото тело.
#наука #здравје #алцхајмер #рак #мозок #медицина #истражување #sciencepop #невронаука #медицинскиоткритие #здравственивести #научнифакти
