Дали Ковид-19 може да доведе до дијабетес ? Еве што знаеме од новите студии

1352

Новите студии покажуваат како „Ковид-19“ може да го нападне панкреасот.

Новите студии покажуваат дека коронавирусот може да го нападне панкреасот, да ги уништи клетките што произведуваат инсулин и да предизвика дијабетес, пишува National Geographic.

Во текот на пролетта 2020 година, лекарите во New York, центарот на пандемијата во тоа време, забележаа дека значителен број хоспитализирани пациенти имале висок шеќер во крвта, дури и оние без историја на дијабетес. Вирусот SARS-CoV-2 е најпознат по тоа што создава хаос во белите дробови и предизвикува акутни респираторни нарушувања. Но, зошто пациентот одеднаш ќе развие хронична болест како дијабетес, не е познато.

Глобалната анализа на канадскиот универзитет McMaster за 2020 година покажа дека скоро 15 проценти од тешко болните пациенти развиваат дијабетес. Оваа бројка веројатно е повисока кај лицата со висок ризик, кои имаат состојба на преддијабетес. Една студија од Harvard Medical School објавена во 2021 година информира дека од 551 пациенти хоспитализирани за ковид во Италија, скоро половина развиле хипергликемија.

Речиси 30 проценти од пациентите со тешка болест можат да развијат дијабетес
Peter Jackson, биохемичар од Stanford, вели дека дури 30 проценти од пациентите со тежок коронавирус можат да развијат дијабетес. SARS-CoV-2 влијае на луѓето на многу различни начини. Многу луѓе имаат само поблаги симптоми, но други развиваат сериозна болест, опасна по живот. Како што се развива пандемијата, стана очигледно дека овој вирус може да се прошири и надвор од белите дробови и да ги оштети другите клучни органи, црниот дроб, срцето, бубрезите. Исто така, сигурно е дека дијабетесот и дебелината се вообичаени фактори на ризик за тешки заболувања.

Панкреасот е комплексен орган, составен од многу видови клетки кои помагаат во варењето. Исто така, содржи бета клетки кои произведуваат хормон инсулин кој ги следи молекулите на шеќер во крвта во клетките на телото каде што се користи за енергија.

Како вирусот од белите дробови стигнува до панкреасот?

Како точно вирусот се движи од белите дробови кон панкреасот? Откако пациентите ќе добијат воспаление, инфекцијата на долниот дел на белите дробови може да предизвика оштетување на ткивото што овозможува вирусот да помине од белодробните алвеоли во крвните садови. Откако ќе циркулира, вирусот може да навлезе во други високо васкуларизирани ткива, како што се панкреасот, мозокот и бубрезите. Некои шпекулираат дека вирусот може да навлезе во крвотокот од цревата, што може да се случи кај пациенти на кои им недостасуваат здрави цревни бактерии.

Научниците забележаа дека бета клетките престануваат да произведуваат инсулин, една студија заклучи дека тие умреле од самоуништување предизвикано од повредени клетки. Друга студија откри дека тие се претвориле во друг тип на клетки, онаа што веќе не произведува инсулин. Можно е некои клетки да поминат низ процес на преобразба во друг тип на клетки, додека други се самоуништуваат.

Треба да се изучуваат бета клетките

Во двата случаи, резултатот е ист, производството на инсулин е намалено. Ова може да доведе до дијабетес тип I, кој обично е предизвикан од генетски фактори. Оваа автоимуна болест е почеста во помлада возраст, телото на пациентот повеќе не произведува инсулин. Дијабетес тип 1 вклучува придвижувач од околината, како што е инфекција што предизвикува автоимуни реакции. Далеку почест дијабетес тип II се јавува кога телото станува отпорно на инсулинот што го произведува.

Судбината на бета клетките кога некое лице е заразено со коронавирус треба дополнително да се проучи бидејќи може да постои начин да се спречи нивното уништување. Студијата го идентификува соединението ISRIB што им помага на бета клетките да го одржат својот идентитет и способност да произведуваат инсулин. Таквите соединенија се испитуваат како потенцијални терапевтици за спречување на деградација или промена на бета клетките.

Се бара нов лек

Истражувањата ја поддржуваат идејата дека може да се развие нов лек за да се спречи „Ковид-19“ да предизвика дијабетес. SARS-CoV-2 не е единствениот вирус што го загрозува панкреасот: коксаки вирус, ротавирус, заушки, цитомегаловирус заразуваат и ги оштетуваат бета клетките. Потребни се повеќе истражувања за да се утврди дали е можно да се неутрализираат вирусните напади врз панкреасот со блокирање на инфекцијата или спречување на вирусот да стигне до органите.

Овие студии дополнително ја нагласуваат важноста на вакцинацијата, особено за луѓето со дијабетес и предијабетес.