Катастрофата „Титаник“, кој потона во ледените води на Атлантскиот океан во раните утрински часови на 15 април 1912 година, откако се судри со санта мраз и однесе животи на околу 1.500 патници и членови на екипажот, со децении беше предмет на разни шпекулации за причините кои доведоа до таков фатален исход.
Се појавија бројни теории, од фактот дека поради некоја причина „Титаник“ беше заменет со бродот близнак „Олимпија“, кој претходно имаше три несреќи, што беше сторено поради измама во осигурувањето, до претпоставката дека го погодил торпедо од германска подморница.
На крајот од официјалната истрага, што ја спроведоа заеднички Британците и Американците, единственото нешто што беше сигурно беше дека бродот е потопен откако удрил во ледениот брег.
За да биде мистеријата поголема, се погрижи ирскиот новинар Шенан Молони, кој помина три децении истражувајќи го потонувањето на Титаник и конечно успеа да пронајде фотографија како крунски доказ: јаглен горел во складиште на огромниот брод со денови и недели пред „непотопливиот“ да тргна на фаталното патување без враќање.
Пред неколку години, Молони ги купи фотографиите направени во Белфаст, од бродоградилиштето, од наследникот на директорот на компанијата „White Star Line“. На страната на бродот, веднаш над водната линија и местото каде што, десет дена подоцна, ќе удри ледениот брег, тој забележа долга црна трага.
Прашавме некои градители во морнарицата што може да биде тоа и никој не знаеше, а според инженерите од Кралскиот колеџ во Лондон, линијата можела да биде предизвикана од пожар во трикатниот магацин за јаглен на Титаник, во делот што бил близу до него, на десната страна – наведува новинарот.
Тој верува дека пожарот започнал можеби три недели пред бродот да заплови и дека, поради огромната количина јаглен (6.000 тони) неопходна за пловење, екипажот не можел да го изгасне, па тлеењето се игнорирало од страв од можно откажување.
Геолозите, во „Журнал за геолошко инженерство“ (2007), објаснија дека самозапалувањето на јагленот не е ретка појава и дека се јавува како резултат на реакција на кислородот на околната температура, кога оксидацијата се интензивира со зголемувањето на температурата. Штом се појави овој процес, јагленот е многу тешко да се изгасне.
Според изјавите на преживеаните членови на екипажот и пожарникарите, од кои сведочењето на Џон Дели беше многу убедливо, им бил забрането да им кажуваат нешто на патниците за пожарот што се шири во трупот на бродот и тие работеле на неговото ограничување цело време.
Што се случило ноќта на 14 април 1912 година во Северениот Атлантик?
Сценариото склопено на овој начин вели дека избувнал пожар и дека пожарникарите набрзина го расфрлале јагленот за да го запрат, поради што околу полноќ бродот пловел со исклучително голема брзина, наводно дури 11 метри во секунда! Поради масивноста, тој не можеше да го смени правецот за кратко време, по што дошло до судир со сантата лед што пловела.
Зошто оркестарот сè уште свирел додека бродот тонел?
Од истата причина што, откако ја погодил сантата мраз, конструкторот на „Титаник“, Томас Ендрус, не беше премногу возбуден. Тој бил сигурен дека бариерата ќе ја одигра улогата на примарна одбрана против океанот! Ендрус во тој момент ја проценувал штетата од ударот, но тој не знаел за пожарот или каква драма се случувала во трупот на бродот.
Кога водата, и покрај оптимизмот на Ендрус, навлеглае во бродот преку оштетената преграда, катастрофата беше неизбежна. Таа го наполнила лакот и тежината го повлекла „Титаник“ до дното. Официјално, тој потонал во еден дел, но кога во 1985 година бил пронајден бродоломот, било утврдено дека претходно се распукал на два дела.
