Научниците предупредуваат во новата студија дека прекумерното пумпање на подземните води претставува закана за животот на сите континенти на Земјата освен на поларните.
Губењето на свежа вода сега го забрзува зголемувањето на нивото на морето повеќе од топењето на мразот, предупредува најновото истражување.
Светските океани се зголемуваат не само поради топењето на ледените покривки, туку сè повеќе поради губењето на свежа вода од копното. Нова, глобална научна анализа предупредува дека човештвото ја губи контролата врз својот најважен животен ресурс.
Невидено сушење на континентите
Научникот Hrishikesh Chandanpurkar од Универзитетот FLAME во Индија, заедно со меѓународен тим, анализирале повеќе од дваесет години сателитски податоци од мисиите GRACE и GRACE-FO на NASA. Тие заклучиле дека свежата вода на копното брзо исчезнува со рекордно темпо.
Откривме дека континентите (сите копнени области освен Гренланд и Антарктик) доживеале невидени стапки на сушење и дека континенталните области што се сушат се зголемуваат за околу двојно поголема површина од американската држава Калифорнија секоја година, пишуваат авторите на студијата, објавена во списанието Science Advances.
Човечкиот фактор, секако
Научниците нагласуваат дека голем дел од кризата произлегува од човечкото пумпање на подземните води. На континентите без глечери, 68 проценти од загубата на свежа вода е поврзана со прекумерно црпење. Студијата ги посочува Централната долина во Калифорнија, која произведува 70% од бадемите во светот, и полињата со памук во Централна Азија во близина на исчезнатото Аралско Море како впечатливи примери за такво црпење.
Во моментов, прекумерната екстракција на подземни води е најголемиот фактор што придонесува за стапките на опаѓање на копнените резерви на вода во сушните региони, значително засилувајќи ги влијанијата од зголемувањето на температурите, аридификацијата и екстремните суши, пишуваат авторите на студијата.
Климатски промени, регионални ефекти и повик за акција
Сателитските записи покажуваат дека влажните подрачја стануваат сè повлажни, додека сувите подрачја се сушат уште побрзо.
Сувите подрачја се сушат побрзо отколку што влажните подрачја се навлажнуваат, забележуваат авторите на истражувањето. Високите географски широчини како оние на Канада и Русија, кои обично не се поврзани со сувост, губат свежа вода поради топењето на пермафростот и мразот.
Научниците проценуваат дека 75 проценти од човештвото, кое живее во 101 земја, сега страда од забрзана загуба на свежа вода. Екстремните суши во Европа и Централна Америка дополнително ја нагласуваат оваа опасност.
Заштитата на светските резерви на подземни води е од најголема важност во светот што се затоплува и на континентите за кои сега знаеме дека се сушат, забележуваат авторите на студијата.
Иако напорите за забавување на климатските промени може да бидат неуспешни, нема причина зошто напорите за забавување на стапката на континентално сушење не треба да бидат, заклучуваат тие, јасно повикувајќи на активна акција против такво сценарио.
Извор: Science Alert
