Шпионски афери кои некогаш нешто значеле

1608

Француската министерка за одбрана Флоренс Парли деновиве во Париз објави дека службата за безбедност ДГСИ уапси потполковник на француската армија на привремена служба во НАТО пактот.

Тој е осомничен дека предал строго доверливи документи на НАТО на руски агент во Италија, член на ГРУ, руската воена разузнавачка служба. Со интензивирање на политичките и економските односи во светот, се интензивира шпионската војна меѓу Русија и главните европски членки на НАТО, Франција и Германија и Велика Британија.

Британската полиција ги обвини Александар Петров и Руслан Боширов, двајца офицери на ГРУ, за обид за убиство на поранешниот руски таен агент Сергеј Скрипал и неговата ќерка Јулија во Солсбери, Англија во 2018 година. Тие се обвинети и за убиството на Зора Старгес, која почина после контакт со отровот новичок наменет за Скрипал.

УБИСТВО ВО БЕРЛИН

Во исто време, Германија ја обвини руската служба за безбедност на ФСБ за планирање и организирање на атентатот врз Грузиецот Зелимхан Кангошвили, бунтовник, кој се бореше против руските сили во Чеченија, минатото лето. Кангошвили беше убиен на 23 август минатата година во парк во Берлин. Атентаторот, пишуваа списанијата „Дер Шпигел“ и „Инсајдер“. Бил обучен и снабден со лажни идентитети од ФСБ, агенцијата наследник на советската тајна служба КГБ. Убиецот е уапсен и сега чека судење во затвор. Бидејќи Москва не сакаше да учествува во истрагата, Германија протера двајца руски дипломати. Рускиот претседател Владимир Путин, пак, во декември минатата година изјави дека Кангошвили е „суров и жеден за крв“ кој учествувал во крвави акции на руско тло.

ЕГИПТСКИ РЕГРУТИРАЊА

Германскиот министер за внатрешни работи Хорст Зехофер, како и неговиот француски колега, неодамна објави дека вработен во германската федерална канцеларија за печат бил уапсен во Берлин, бидејќи со години работел во египетската тајна служба. Тој беше во позиција на средно ниво, што значи дека поминал најмалку две години стручна обука, а потоа го положил и стручниот испит. Познато е дека египетските тајни служби регрутираат како агенти нивни граѓани кои живеат во Германија за да соберат информации за Египќаните во Германија, кои можеби се членови на Муслиманското братство, но и членови на христијанската заедница Копти.

ПРЕСМЕТУВАЕ НА ГОЛЕМИТЕ СИЛИ ПРЕКУ ТИВАТ

Многу е познато за руско-американските шпионски судири, а случајот со еден од вработените во Кремлин, Олег Смоленков, најдобро илустрира колку се комплицирани и софистицирани овие конфликти. Во јуни 2017 година, тој и неговото семејство дојдоа на одмор во Тиват, одморалиште во Црна Гора, омилено од руските туристи. Бидејќи тој никогаш не се вратил во Москва, започна истрага за убиството, но не успеа да се утврди каква била судбината на Смоленков. До минатата година Москва признаваше дека Смоленков е американски шпион и затоа бил протеран од Русија. Си-Ен-Ен наскоро откри дека токму Смоленков им открил на Американците дека Русија се меша во претседателските избори во 2016 година. Американците ја известија владата во Подгорица за оваа операција. Во јуни 2018 година, Смоленков купи куќа во Стафорд, Вирџинија, на околу 40 километри од Вашингтон, за 925 000 американски долари. Откако сето ова беше откриено, Вашингтон неофицијално потврди дека Смоленков работел за ЦИА повеќе од 10 години и дека имал директен пристап до канцелариите на претседателот
Путин.

Шпионажа на блиски сојузници

Но, шпионските војни се водат не само меѓу големите ривали, туку и меѓу блиските сојузници. Така, во 2013 година, германската канцеларка Ангела Меркел, откако свиркачот на НСА, Едвард Сноуден откри дека САД шпионираат бројни цели во Германија, па дури и нејзиниот личен мобилен телефон, горко изјави дека шпионирањето меѓу пријателите воопшто не е прифатливо. Таа изјава, сепак, набрзо падна на нејзината глава. Имено, во 2015 година беше откриено дека БНД, германска шпионска организација, со помош на ЦИА, демне и прислушува странски амбасади во Виена, вклучително и САД, Иран, Ирак, Пакистан, Либија, Авганистан, Израел и Северна Кореја. Таа, исто така, наводно шпионирала меѓународни организации, австриски министри и банки, Организација на земјите извознички на нафта, ОПЕК, Организација за безбедност и соработка во Европа и Меѓународна агенција за атомска енергија. БНД шпионираше и приватни компании, производители на оружје и трговци и исламистички движења, па дури и австриската новинска агенција АПА. Австрискиот канцелар Себастијан Курц рече дека набљудувањето опфатило околу 2.000 цели и се случило помеѓу 1999 и 2006 година. Курц побара од Берлин веднаш да ја прекине практиката и да ги уништи сите собрани материјали.

ГРИЖИТЕ НА АВСТРИСКАТА ТАЈНА СЛУЖБА

Деновиве е откриено дека австриското државно обвинителство спроведува истрага против висок службеник на Австриската федерална служба за заштита на уставот и борбата против тероризмот БВТ за продажба на највисоки тајни информации на странски агент.Висок разузнавач на БВТ имал контакти со австриската воена разузнавачка служба, германскиот БНД и израелскиот Мосад. Истражните тела на Федералната служба за борба против корупција (БАК) проценуваат дека службеникот на БВТ заработил до 100.000 евра помеѓу 2011 и 2016 година. Но, ова не се единствените грижи на австриската тајна служба. Тензиите со разузнавачките агенции на некои европски партнери се зголемија откако конзервативците на Курц и ФПÖ влегоа во владата во декември 2017 година.

ВРСКИ СО РУСИЈА

Британските и холандските шпионски агенции го ограничија количеството разузнавачки информации што ги споделуваат со Австрија, поради врските помеѓу владејачката крајно десничарска Партија на слободата, ФПО, коалицискиот партнер на конзервативната канцеларка Себастијан Курц и Русија. Членовите на крајната десничарска партија контролираат голем дел од безбедносниот апарат на земјата. На чело на нејзините министри се Министерството за одбрана и Министерството за внатрешни работи, кои пак ја надгледуваат главната разузнавачка агенција во Австрија, БВТ.Врските меѓу FPÖ и партијата „Единствена Русија“ на претседателот Владимир Путин се потврдени со формален договор. Но, откако полковник на австриската армија беше уапсен под сомнение дека ја шпионирал Москва со децении, а во 2018 година полицијата изврши рација во канцелариите на Федералната канцеларија за заштита на уставот и контратероризмот и куќата на шефот на одделот за екстремизам, тоа ги засили сомнежите на западните партнери дека разузнавањето не е безбедно. податоци до Австрија.

РОМЕО ШПИУНИ ВО ЕРАТА НА ЛАДНАТА ВОЈНА

Но, сите овие шпионски скандали, колку и да се интересни, во нивната бизарност се уште се далеку од она што се случи за време на Студената војна во време кога Германија беше поделена на две држави. Маркус Волф, шеф на озлогласената СТАЗИ, источногерманска тајна служба, испрати млади момчиња на возраст од 25 до 35 години, со убав изглед и образование, во Западна Германија. Нивната задача беше да најдат и да заведат жени кои работеле во министерства и кои имале пристап до интересни разузнавачки информации. Тие имале лажен идентитет, обично на починат граѓанин или имигрант и обично се претставувале како соработници на меѓународни хуманитарни организации. Тие ги одбија понудите за брак на нивните партнери затоа што германската тајна полиција конкретно ги провери потенцијалните сопрузи на оние жени кои имаа строго доверливи документи на располагање. Во Бон биле наречени шпионите на Ромео.

ОСУДЕН ЗА ЉУБОВ

По крајот на Втората светска војна, многу жени во Западна Германија работеа како секретарки во владата, парламентот, војската и разузнавачките служби, па затоа често имаа пристап до високо доверливи владини тајни. Со оглед на недостигот на мажи, осамените жени беа релативно лесен плен за источногерманското разузнавање, а дури 40 жени беа осудени за откривање на строго доверливи информации од љубов. Маркус Волф во својата автобиографија напишал дека „сè додека постои шпионажа, ќе има Ромео кој ќе ја заведува Џулиета која има пристап до тајни. На крајот на краиштата, јас водев разузнавачка служба, а не клуб за осамени срца, заклучи Волф. И покрај предупредувањата од властите да внимаваат со кого се дружат, многу осамени владини претставници потклекнаа на шармот на добро обучен источногермански Ромео. Дел од жените не биле свесни дека имаат работа со шпиони, додека дел, во екстаза на љубов, се согласиле на сите барања на професионалните заводници. Некои такви врски траеја со децении, иако, се разбира, имаше и такви што брзо се распаднаа.

ПРВИОТ ИСТОЧНОГЕРМАНСКИ РОМЕО

Првиот источногермански Ромео, со кодно име Феликс, се појави во раните 1950-ти, пред да има уште ѕид помеѓу двете држави. Како студент по машинство, се преселил во Западна Германија каде завел секретар кого источните Германци го носеле со кодно име Норма. Со оглед на тоа што еден источногермански заштитник им откри на западногерманците дека има агент кој добил доверливи информации преку еден секретар, целата операција мораше да се прекине. Феликс успеа да се врати во Источна Германија, а неговата Норма се зачуди кога ја уапсија агентите на Западна Германија и објасни дека била жртва на измама за шпионирање од Источна Германија.

СЛУЧАЈОТ НА ПРЕВЕДУВАЧКАТА ОД БОН

Преведувач во американската амбасада во Бон се в вљубила во 1977 година во источногермански шпион кој се претставил како научен истражувач во компанија од Западна Германија. Тие се свршија многу брзо, по што Јулија започна да и носи илјадници тајни документи на Ромео. Таа беше лудо заљубена во него и никогаш не го прашаше што прави со тие документи. Нивната врска траеше до 1991 година, кога ги изневери дезертерот од Штази. Ромео успеа да го избегне разузнавањето на Западна Германија, а во 1996 година, Јулија беше однесена на суд. За време на судењето, таа само се прашуваше дали нејзиниот Ромео искрено ја сака или се прави дека ја сака. Таа доби двегодишна условна казна бидејќи судијата пресуди дека „слепото обожавање“ на Ромео ја претворило во шпион.

ЗАВЕДУВАЊЕ ВО НАТО

Во 1961 година, шпион на Штази, инаку интелигентен и физички привлечен театарски режисер, заведува западен германски преведувач во Командниот центар на НАТО во Париз. Откако ја започнале врската, тој и се претставил како дански воен разузнавач, па таа се согласила да му донесе тајни документи на НАТО. По некое време, таа го замолила Ромео да се омажи, што тој го одолговлекувал излегувајќи на работа.Затоа Штази реши да го постави целото шоу. Затоа и ја испратил на Џулија еден од неговите агенти, кој зборувал дански и кој се претставил како католички свештеник. Како што признала, му ги признала своите гревови, но лажниот свештеник ја ослободил од сите гревови и, како што подоцна раскажала, со Божји благослов, ја охрабрил да продолжи да шпионира за нејзиниот Ромео.

ПАРИЗ ФАТАЛЕН ЗА ЕДНА СЕКРЕТАРКА

Според сите извештаи, Париз беше кобен за некои други западногермански секретари и преведувачи. Еден источногермански Ромео успеа да заведе 19-годишна Германка во главниот град на Франција, која германската влада ја испрати да научи француски јазик. Наскоро и признал дека е шпион, но тоа не ја загрозило нивната врска. Покрај тоа, Јулија успеа да се врати во Бон и да се вработи во Министерството за надворешни работи во одделот каде што беа дешифрирани документите што пристигнуваа од амбасадата во странство. После тоа, таа е префрлена на работа во Германската амбасада во Варшава. Меѓутоа, таму се расипала, се препуштила на алкохол и му ја раскажала својата несреќна љубовна приказна на еден западно германски разузнавач, кој се претставил како новинар. Пред да ја признае својата активност за шпионажа кај агентите на БНД, таа го известила својот Ромео, кој успеал да избега на Исток. Таа беше осудена на три години затвор, а како олеснителна околност се сметаше дека открила начин на соработка со источногерманската разузнавачка служба.

НАЈГОЛЕМИОТ ПРОФЕСИОНАЛЕН УСПЕХ

Најголем професионален успех го постигна Ромео кој успеа да заведе жена која беше во исклучително висока позиција во БНД, западногерманската разузнавачка служба. Додека ја подготвувала својата докторска дисертација во Источна Германија, и пришол Ромео кој се претставил како механичар. Откако се увери дека таа се заљубила, тој и го открил неговиот вистински идентитет. Јулија била толку фасцинирана од нејзиниот Ромео што се согласила да помине обука како источногермански шпион. Кога таа започна да работи за БНД во 1973 година како аналитичар во одделот Западни сојузници, парот се свршил. За возврат, таа ставила микрофилмови во лажни шишиња за дезодоранси, кои ги оставила во тоалетите на возовите што сообраќале меѓу Минхен и Источен Берлин. По падот на Берлинскиот ѕид во 1990 година, службеник на Штази, за да добие имунитет, и го открил идентитетот на западногерманската тајна служба. Наскоро беше уапсена додека ја преминуваше германско-австриската граница на последниот состанок со нејзините источногермански шефови.